Polonya’nın Nükleer Geliştiricisi, AP1000 Ekipman Siparişi İçin İkinci Bir Yol Açıyor
Polonya’nın devlet nükleer geliştiricisi ile ABD’li yüklenicileri, ülkenin ilk nükleer santralinde uzun tedarik süreli reaktör ekipmanlarının siparişi için ikinci bir kanal açmaya yöneldi. Amaç, ana inşaat sözleşmesi henüz kesinleşmemişken takvim riskini azaltmak.
Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), Bechtel ve Westinghouse, 20 Kasım’da Varşova’daki P-TEC sanayi forumunda bir niyet mektubu imzalayarak, santralin ilk AP1000 ünitesi için EPC (mühendislik, tedarik ve inşaat) sözleşmesi kesinleşmeden önce yeni bir parti uzun tedarik süreli ekipmanın (LLI) satın alınmasına yönelik bir mekanizma oluşturdu; World Nuclear News’in haberine göre. ABD’li ortaklar ayrıca PEJ’e, yeni ekipman siparişleri için ihracat kredi kuruluşlarından finansman desteği konusunda görüşmelerde yardımcı olmayı kabul etti.
Ekipmanda ikinci dalga
Bu adım, PEJ’in Ekim ayında onayladığı ilk sipariş turunun üzerine inşa ediliyor. Westinghouse o zamandan beri, reaktörün nükleer ada bölümüne ait yapısal modüller için dört Polonyalı üreticiye koşullu satın alma siparişi verdi: Mostostal Kielce (CA02 duvar modülü kapsamı), Energomontaż-Północ Gdynia (CA03 modül kapsamı), Mostostal Kraków (CA05 duvar modülü kapsamı) ve FAMAK (CA20 zemin modülü kapsamı). Kasım ayı başında Westinghouse, ilk ünite için bir muhafaza kabı ve ona bağlı büyük bir çelik modülün mühendislik ve tedarikini Japonya’dan IHI Corporation’a sipariş etti.
Bu siparişler, PEJ ile Westinghouse-Bechtel konsorsiyumu arasındaki mevcut Mühendislik Geliştirme Anlaşması (EDA) kapsamında yürütülüyor; bu anlaşma, tedarik sürecinin imzalı bir sözleşme beklemeden EPC görüşmeleriyle paralel ilerlemesine izin veriyor. Yeni niyet mektubu aynı mantığı bir sonraki ekipman partisine genişletiyor; ancak World Nuclear News, bu yeni partinin kapsadığı spesifik ekipmanın henüz açıklanmadığını bildirdi.
EPC sözleşmesi hâlâ görüşme masasında
Polonya’nın Baltık kıyısındaki Choczewo belediyesi sınırlarında, Lubiatowo-Kopalino’da inşa edilecek santral, üç adet Westinghouse AP1000 reaktörü barındıracak. Polonya, AP1000 teknolojisini 2022’de seçti ve PEJ 2023’te 18 aylık bir mühendislik hizmetleri sözleşmesi imzaladı. EDA’nın şartları Nisan 2025’te kabul edildi ve o yılın Aralık ayında, nükleer ada, türbin adası ve yardımcı tesis sistemlerindeki tasarım çalışmalarını ile sahadaki jeolojik etütleri kapsayacak şekilde genişletildi.
Taraflar, EPC sözleşmesinin ana ticari ve hukuki şartları konusunda Eylül 2026’da anlaşmaya vardı ve bu yılın sonuna kadar imzalanmış bir sözleşme hedefliyor. Bu gerçekleşene kadar, tedarikçilere verilen koşullu satın alma siparişleri, EPC görüşmelerinin tamamlanmasına bağlı kalmayı sürdürüyor. EDF’nin Arabelle Solutions birimi, Bechtel ve Westinghouse tarafından yapılan rekabetçi bir teknik ve finansal değerlendirme sonucunda, her üç ünite için yarım hızlı buhar türbini ve jeneratör setlerini tedarik etmek üzere ayrıca seçildi.
Varşova neden tedariği öne çekiyor
Muhafaza kapları ve büyük yapısal modüller gibi uzun tedarik süreli parçaların mühendislik ve üretimi genellikle yıllar sürer; bu nedenle nihai sözleşme imzalanmadan önce sipariş vermek, ilk örnek nükleer projelerde yaygın bir sektör uygulamasıdır ve amaç, inşaat resmen başladığında tedarikçi teslim sürelerinin kritik yol haline gelmesini önlemektir. Projenin takvimine ilişkin haberler farklılık gösteriyor: bir rapor inşaatın 2028’de başlayacağını işaret ederken, başka bir rapor ilk ünitenin devreye alınması için 2036’yı gösteriyor. Projenin maliyeti önceki haberlerde yaklaşık 20 milyar dolar olarak tahmin edilmişti; ancak ne PEJ ne de Westinghouse, hâlâ görüşülmekte olan EPC sözleşmesine bağlı kesin bir rakam yayımlamadı.
Aynı P-TEC forumunda Bechtel, Gdańsk Teknoloji Üniversitesi ve South Carolina Üniversitesi, nükleer eğitim ve iş gücü geliştirmeyi kapsayan bir iş birliği mutabakat zaptı imzaladı; bu da projenin Pomeranya bölgesinde gerektireceği nitelikli iş gücünün ölçeğine işaret ediyor.
Daha geniş bir nükleer atılımın parçası
Lubiatowo-Kopalino, Polonya’nın ilk nükleer santral projesi olup, Varşova’nın kömürlü üretime bağımlılığı azaltma ve elektrik üretim karmasını çeşitlendirme yönündeki daha geniş çabasının bir parçası. PEJ, son haftalarda saha için erken iş izni başvurusunda da bulundu; proje, resmi EPC sözleşmesi hâlâ imzalanmamış olsa da, tasarımdan fiziksel inşaatın başlangıcına adım adım ilerliyor. Polonya ayrıca ikinci bir nükleer santral için de ilerliyor; PEJ, PGE ve enerji bakanlığı bu takip projesi için bir anlaşma imzaladı.
Kaynaklar
- World Nuclear News, “Partners prepare to procure next batch of equipment for Polish plant,” 20 Kasım 2026 — niyet mektubu, tedarik mekanizması, tedarikçi siparişleri, EPC ve EDA takvimi.
- World Nuclear News, “Poland begins ordering long-lead components for first AP1000,” Ekim 2026 — ilk PEJ onayı ve tedarikçi kapsamları.
- World Nuclear News, “Arabelle turbines selected for Polish plant” — türbin adası tedarikçi seçimi.
- Westinghouse Electric Company basın merkezi — AP1000 teknolojisi ve saha sözleşmesi arka planı.
Temsilî görsel. Fotoğraf: Rosatom Digital Press Office/АО «Аккую Нуклеар», CC BY 4.0, via Wikimedia Commons — source