ABD Senatosu, Kapsamlı Enerji İzin Reformu Yasasını 62-33 Oyla Kabul Etti
ABD Senatosu, 19 Kasım Çarşamba gecesi 62-33 oyla, enerji, iletim hattı, madencilik ve üretim projelerinde federal izin süreçlerini köklü biçimde değiştiren Bipartisan American Affordability and Jobs Act’i (BAAJA) kabul etti. Senatörler Shelley Moore Capito (Cumhuriyetçi-WV), Sheldon Whitehouse (Demokrat-RI), Mike Lee (Cumhuriyetçi-UT) ve Martin Heinrich’in (Demokrat-NM) öncülüğünü yaptığı tasarı şimdi Temsilciler Meclisi’ne gidiyor; liderler yıl sonuna kadar yasayı Başkan Trump’ın masasına ulaştırmayı hedefliyor. Çok yıllı inceleme süreçleri, geçtiğimiz hafta Revolution Wind’in Rhode Island açıklarında tam kapasiteye ulaşmasını geciktiren ve Avrupa Birliği’nin kendi rüzgâr ve güneş projeleri için hızlandırmaya çalıştığı türden bir sorun.
Oy dağılımı bekleneni yansıtmıyor
Nihai oylama, tasarı etrafındaki tartışmanın boyutunu tam yansıtmıyor. Cumhuriyetçilerin büyük çoğunluğuna 14 Demokrat senatör ve bir bağımsız senatör katılırken, “hayır” oylarının neredeyse tamamı Demokrat kanadından, aralarında Ron Wyden ve Jeff Merkley’in de bulunduğu isimlerden geldi. Senato, 9 Kasım’da görüşmelere başlamak için 73-25 gibi çok daha geniş bir farkla usul oylamasını geçmişti; ancak kabile danışma süreci ve tarihi koruma incelemelerine ilişkin değişiklik önergeleri eleştirmenleri tatmin etmeyince bu fark daraldı. Senatör Catherine Cortez Masto, Ulusal Tarihi Koruma Yasası’na dokunan hükümler çıkarılmadan nihai oylamada “hayır” diyeceğini daha önce açıklamıştı; bu itirazlar oylama öncesinde giderilemedi.
Yasa ne değiştiriyor
BAAJA (S. 5653), geliştiricilerin yıllarca santral, iletim hattı, boru hattı, LNG terminali, maden ve nükleer santral projelerinde çok yıllı gecikmelerle suçladığı Ulusal Çevre Politikası Yasası (NEPA) inceleme sürecinin bazı bölümlerini yeniden yazıyor. Tasarının sahiplerine göre yasa, federal çevresel incelemeler için daha sıkı süreler getiriyor, izinlere yönelik hukuki itirazlar için zaman penceresini sınırlıyor ve çok ajanslı projelerde hangi kurumun “lider inceleyici” olacağını belirleyen süreci standartlaştırıyor. Paket ayrıca kritik mineral madenciliği ve şebeke bağlantısı izinlerine de dokunuyor; bu iki alan, yenilenebilir, nükleer ve veri merkezi sektörlerindeki geliştiricilerin yeni kapasite eklenmesini en çok geciktiren noktalar olarak öne çıkıyor; nükleer santral geliştiricileri de NRC’nin yeni reaktör projeleri için yürüttüğü benzer uzun güvenlik incelemelerinden şikâyetçi.
Destekçiler, yasayı yapay zekâ veri merkezleri, yurda dönen üretim ve elektrifikasyon talebiyle zorlanan bir enerji sisteminin gecikmiş bir bakım çalışması olarak sunuyor; bu süreç ABD’nin Körfez’deki petrol akışındaki kesintilerin etkilerini de yönetmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşiyor. Destekçilere göre iletim hattı ve üretim izinlerindeki uzun kuyruklar, kullanılan teknolojiden bağımsız olarak yeni kapasite eklenmesinin önündeki en açık fren haline gelmişti.
Neden bazı senatörler ve sivil toplum kuruluşları karşı çıkıyor
Çevre ve kabile hakları örgütlerinin, Senato’daki Demokratlar tarafından da seslendirilen itirazına göre yasa, kamuoyu görüş bildirme sürelerini kısaltıyor ve yerel toplulukların projelere onaylanmadan önce itiraz etme imkânını sınırlıyor. Eleştirmenler ayrıca, fosil yakıt ve madencilik projelerinin izin sürecinde genellikle daha ileri aşamada olduğunu belirterek, daha hızlı ve dar kapsamlı bir inceleme sürecinin sonuçta yeni temiz enerji tekliflerinden çok mevcut petrol, gaz ve madencilik yatırımlarına fayda sağlayabileceğini savunuyor. Tasarının sahipleri, değişikliklerin bir enerji kaynağını diğerine karşı kayırdığı iddialarına katılmıyor; iletim hattı ve yenilenebilir enerji izinlerindeki tıkanıklıkların, yasanın hazırlık sürecinde temiz enerji geliştiricilerinin en çok dile getirdiği şikayetler arasında olduğunu vurguluyor.
Sırada ne var
Sıra şimdi, yılın son haftalarına sıkışmış bir takvimle çalışması gereken Temsilciler Meclisi’nde. Meclis Başkanı Mike Johnson, planı geçirecek oyların kendilerinde olduğunu düşündüğünü söyledi; ancak Meclis daha önce kendi, farklı bir izin reformu tasarısını geçirmişti ve iki metni uzlaştırması veya doğrudan Senato metnini ele alması gerekecek. İki kanat arasındaki her türlü fark, mevcut Kongre’nin tatile girmesinden önce çözülmek zorunda; Beyaz Saray da yasanın bu yıl içinde başkanın masasına gelmesini istediğini belirtti. Meclis, Senato metnini değişiklik yapmadan geçirirse uzlaşma komisyonuna gerek kalmadan yasa hızla imzaya gidebilir; metinde değişiklik yaparsa iki kanat, takvimde çok az zaman kalmışken yeni bir müzakere turuna girmek zorunda kalacak.
Oylama, ABD enerji politikasının birbiriyle çelişen baskılar tarafından giderek daha fazla şekillendiği bir döneme denk geliyor: veri merkezi ve sanayi talebini karşılamak için gaz, nükleer ve şebeke kapasitesini hızla artırma çabası, rüzgâr ve güneşte sürmekte olan kapasite artışı ve Körfez’deki arz kesintilerinin Washington’ı yerli enerji altyapısını hızlandırmanın yollarını aramaya ittiği bir dış politika arka planı. İzin reformu Kongre’de yıllardır tartışılıyordu ancak başkanın masasına kadar hiç ulaşamamıştı; bu, kapsamlı bir versiyonun bu çabanın başladığı önceki Kongre döneminden bu yana gittiği en uzak nokta.
Kaynaklar
- NBC News, “Senate passes sweeping bill simplifying permitting rules to build in America,” 20 Kasım 2026 — oylama sonucu ve yasanın işleyişi.
- Axios, “Senate passes Trump-backed permitting bill,” 20 Kasım 2026 — oy dağılımı ve sonraki adımlar.
- Deseret News, “Permitting bill passes through the Senate despite some opposition,” 20 Kasım 2026 — eyalet düzeyinde tepkiler ve muhalefet detayları.
- Axios, “Senate advances bipartisan permitting bill in key test vote,” 9 Kasım 2026 — usul oylaması ve kabile danışma itirazları.
Temsilî görsel. Fotoğraf: btr, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons — source