Urenco USA İlk Ticari LEU+ Üretimini Gerçekleştirdi

Urenco USA, Yeni Meksika’daki Ulusal Zenginleştirme Tesisi’nde %5 ile %10 arasında U-235 oranına zenginleştirilmiş uranyum olan LEU+’nun ilk silindirini ürettiğini açıkladı. Şirket, bunun Batı dünyasında bu malzemenin ticari ölçekte üretildiği ilk örnek olduğunu belirtiyor. 3 Kasım’da yapılan duyuru, ABD Nükleer Düzenleme Kurulu’nun (NRC) Eylül 2025’te Urenco USA’ya tesiste uranyumu %10 U-235 seviyesine kadar zenginleştirme izni vermesinin ardından geldi.

LEU+’yı farklı kılan ne?

Sivil reaktör yakıtı tarihsel olarak standart hafif su reaktörlerinin tasarlandığı seviye olan %5’in az altında U-235 ile sınırlıydı. LEU+ bu tavanı %10’a çıkarıyor ve yakıt yükleme aralıkları arasında daha uzun süre çalışabilen yakıt tasarımlarına imkân veriyor; Urenco USA bunun mevcut reaktörler için hem yakıt değişimi sıklığını hem de buna bağlı işletme ve bakım maliyetlerini azaltabileceğini söylüyor. Şirket, Yeni Meksika tesisindeki tüm gaz santrifüj kaskadlarının artık bu malzemeyi üretmek üzere lisanslandığını belirtti; bu da tesisin tek bir özel üretim hattına bağlı olmadığı anlamına geliyor.

Zenginleştirme seviyesindeki bu artış, bugünün reaktör filosunun ötesinde de önem taşıyor. Geliştirilmekte olan bazı ileri reaktör tasarımları doğrudan LEU+ ile çalışacak şekilde tasarlanırken, diğerleri %10-%20 U-235 aralığında zenginleştirilen HALEU için tasarlanıyor. Urenco USA, LEU+’nun HALEU üretimi için de bir besleme malzemesi olarak kullanılabileceğini söyledi; bu da Yeni Meksika tesisine, henüz kendisi HALEU üretmeden bile, yeni nesil yakıtların tedarik zincirinde bir rol kazandırıyor.

Kapasite genişlemesi zaten sürüyor

LEU+ kilometre taşı, Urenco USA’nın zenginleştirme kapasitesindeki daha geniş bir genişlemeyle birlikte geliyor. Şirket, mevcut Yeni Meksika tesisinde 700.000 ayırma iş birimi (SWU) değerinde yeni santrifüj kapasitesi kuruyor; bu, önümüzdeki on yılda ABD zenginleştirme kapasitesini 7 milyon SWU’nun üzerine çıkarma hedefinin bir parçası. Yakınlarda, 2,1 milyon SWU kapasiteli ayrı ve daha büyük bir tesis planlanıyor; inşaatın 2029’da başlaması, ilk kaskadların 2032’ye kadar devreye girmesi ve ek kapasitenin 2036’ya kadar kademeli olarak eklenmesi bekleniyor. Bu yeni tesis de LEU+ üretebilecek şekilde tasarlandı.

Urenco USA Genel Müdürü Jody Blackshear, kilometre taşının şirkete “müşterilerimiz için yenilikçi bir yakıt seçeneği sunma” imkânı verdiğini ve bunun “yeni nesil nükleer yakıt teknolojilerini” desteklediğini söyledi. Şirket, ilk LEU+ silindiri için belirli bir müşteri adı açıklamadı.

Daha geniş bir ABD zenginleştirme hamlesinin parçası

Urenco USA’nın bu kilometre taşı, ABD’nin on yıllardır Rusya’nın Rosatom’u dahil yabancı tedarikçilere büyük ölçüde bağımlı kaldığı zenginleştirilmiş yakıt konusunda yurt içi kapasiteyi yeniden inşa etme çabasının son örneği. Centrus Energy, kendi kapasite genişletmesi kapsamında ekim ayı sonunda Ohio’daki zenginleştirme tesisine ilk yerli üretim santrifüjünü sevk etmişti, General Matter ise eylül ayında eski Paducah sahasında yeni bir zenginleştirme tesisi için ilk NRC lisans başvurusunu yapmıştı. Yakıt üretimi tarafında ise Antares Nuclear gibi ileri reaktör geliştiricileri, 2027’de planlanan reaktör başlangıçları öncesinde BWXT ile TRISO yakıt tedarik anlaşmaları yapıyor — bu da zenginleştirme kapasitesinin, hem mevcut reaktörlerin hem de inşaata yaklaşan ileri tasarımların talebine ayak uydurması gereken bir tedarik zincirinin yalnızca bir halkası olduğunu, dönüşüm, üretim ve lisanslı taşımacılığın da gerekli olduğunu hatırlatıyor.

Kaynaklar

• World Nuclear News, “Urenco USA marks first commercial LEU+ production,” 3 Kasım 2026 — kilometre taşı detayları, NRC izin geçmişi ve kapasite rakamları.
• Urenco USA, Genel Müdür Jody Blackshear’ın açıklaması, 3 Kasım 2026 — kilometre taşının önemine ilişkin şirket açıklaması.
• ABD Nükleer Düzenleme Kurulu (NRC), Urenco USA’nın Ulusal Zenginleştirme Tesisi’nde LEU+ üretimine ilişkin yetkilendirme, Eylül 2025 — düzenleyici arka plan.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission from US, Public domain, via Wikimedia Commons — source