İtalya Senatosu, 39 Yıl Aradan Sonra Nükleer Enerjiye Dönüş Yasasını Onayladı
İtalya Senatosu, Çarşamba günü yapılan oylamada 81 kabul, 51 ret ve 7 çekimser oyla nükleer enerjiye dönüşü öngören yasayı onayladı. Daha önce Temsilciler Meclisi’nden geçen yasa artık yürürlüğe giriyor ve Giorgia Meloni hükümetine yeni reaktörlerin lisanslanması ve inşası için gereken uygulama kararnamelerini hazırlaması için 12 aylık süre tanıyor.
Çernobil sonrası yasak sona eriyor
İtalya, Çernobil felaketinin ardından 1987’de yapılan referandumun sonucunda dört çalışır durumdaki reaktörünü kapatmıştı. Ülke o tarihten bu yana kendi topraklarında nükleer elektrik üretmiyor; buna karşın tükettiği elektriğin yaklaşık %5’i nükleer kaynaklı — tamamı başta Fransa ve İsviçre olmak üzere sınır ötesi bağlantılardan ithal ediliyor. Yeni yasa, kapatılan eski santralleri yeniden açmıyor; bunun yerine yeni reaktörlerin ileride lisanslanabilmesi için bir hukuki çerçeve oluşturuyor.
Hedef 1980’lerin santralleri değil, yeni nesil reaktörler
Yasa metni açıkça büyük ölçekli basınçlı su reaktörlerini değil, ileri teknoloji ve modüler reaktörleri hedef alıyor. Bu ayrım siyasi açıdan önemli: yasayı savunanlar, fabrikada üretilen küçük modüler reaktörlerin güvenlik ve yerleşim profilinin, yaklaşık 40 yıl önce referandumla reddedilen büyük santrallerden farklı olduğunu öne sürerek yeni bir halk oylamasına gitmeden parlamento yoluyla ilerleyebileceklerini savundu. Hükümetin lisanslama, saha seçimi ve güvenlik denetimine ilişkin kararnameleri bir yıl içinde yayımlaması gerekiyor; yani bu düzenleyici çerçeve oluşmadan hiçbir inşaat başlayamayacak.
Roma’nın enerji güvenliği hesabı
İtalya’nın bu adımı, ülkenin mevcut enerji tablosuyla da örtüşüyor. Haziran 2025-Mayıs 2026 döneminde İtalya’nın elektriğinin %42’den biraz fazlası fosil yakıtlardan, bunun neredeyse %39’u ise doğal gazdan karşılandı; güneş, hidroelektrik, rüzgar, biyoyakıt ve jeotermalin toplamı olan düşük karbonlu kaynaklar ise payın %40’ını biraz geçti. Net elektrik ithalatı tüketimin yaklaşık %16’sını oluşturdu. Gaz ağırlıklı bu yapı, İtalya’yı Orta Doğu’daki çatışmaların yeniden alevlenmesiyle ortaya çıkan fiyat dalgalanmalarına karşı kırılgan bıraktı; Meloni hükümeti, üretim çeşitliliğini artırma ve hem ithal yakıta hem ithal elektriğe bağımlılığı azaltma gerekçesini bu maliyet baskısına dayandırıyor.
Yasadan reaktöre giden yol uzun
Yasayı çıkarmak işin kolay kısmı. İtalya’nın; alışılmadık reaktör tasarımlarını lisanslayabilecek teknik kapasiteye sahip bir nükleer güvenlik otoritesi kurması, on yıllardır nükleer sektörden uzak kalmış bölgeler ve yerel topluluklarla saha seçiminde uzlaşması, ilk örnek santralleri inşa edecek sermaye ve tedarik zincirini çekmesi gerekiyor. Bunların hiçbiri 12 aylık kararname süresinde tamamlanmayacak, bu süre yalnızca başlangıç noktası. İtalya’nın bu dönüşü, 2022 sonrası enerji güvenliği kaygılarıyla birçok Avrupa hükümetinin nükleeri yeniden gündemine aldığı bir döneme denk geliyor; bu da Roma’ya kendi çerçevesini sıfırdan kurarken yararlanabileceği bir düzenleyici deneyim ve olası reaktör tedarikçisi havuzu sunuyor.
Kaynaklar: World Nuclear News, “Italy’s Senate approves a return to nuclear power,” 24 Eylül 2026, world-nuclear-news.org — oylama sonucu ve yasama süreci; Associated Press, “Italy’s parliament paves the way for a return to nuclear energy,” 23-24 Eylül 2026 (ABC News/US News aktarımıyla) — referandum geçmişi, hükümet gerekçesi ve 12 aylık kararname takvimi; IEA, İtalya enerji karışımı verileri — elektrik üretim payları; Our World in Data / World Nuclear Association — mevcut ithal nükleer elektrik payı.
İlgili haberler: Pentagon’un Enerji Fuarı Askeri Mikro Şebekeleri ve Nükleer Mikroreaktörleri Sergiledi | OPG ve Aecon, Pickering Nükleer Yenilemesi İçin 3 Milyar Kanada Dolarlık Sözleşme İmzaladı | Samsung C&T, Kairos Power’ın Hermes 2 Nükleer Santraline Yatırım Yapacak
Temsilî görsel. Fotoğraf: A.Savin, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons — source
