Polonya’da Enerji Bakanlığı, PEJ ve PGE İkinci Nükleer Santral İçin Anlaştı

Polonya Enerji Bakanlığı, devlete ait proje şirketi Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) ve elektrik şirketi PGE Polska Grupa Energetyczna, 13 Ekim’de ülkenin ikinci nükleer santrali olan EJ2’nin hazırlık sürecindeki görev paylaşımını belirleyen bir anlaşma imzaladı. Anlaşma, Bakanlar Kurulu’nun 29 Eylül’de kabul ettiği güncellenmiş Polonya Nükleer Enerji Programı’nı uygulamaya koyuyor ve PEJ’i projenin koordinatörü ve yatırımcısı olarak resmen görevlendirirken, PGE’ye PEJ adına ön fizibilite ve saha çalışmaları yapma rolünü veriyor.

Koordinatör ile saha uzmanı arasında iş bölümü

Anlaşmaya göre, Polonya’nın ilk nükleer santralini de yöneten devlet kuruluşu PEJ, EJ2’nin genel hazırlığından ve koordinasyonundan sorumlu olacak. PGE’nin rolü daha sınırlı: olası teknoloji tedarikçileriyle birlikte, hükümetin nükleer programının ikinci santral için tercih ettiği iki konum olan Bełchatów ve Konin’de ön fizibilite çalışmaları ve saha analizleri yürütecek. Enerji Bakanlığı ise operasyonel bir rol üstlenmek yerine, hükümet düzeyinde koordinasyonu güçlendirmek amacıyla anlaşmaya taraf oldu.

Bakanlığın duyurusunda Enerji Bakanı Miłosz Motyka, “Nükleer enerji devlet güvenliği için stratejik önem taşıyor” dedi. Devlet Varlıkları Bakanı Wojciech Balczun, anlaşmayı sürekliliğin bir çerçevesi olarak sunarak, devlete bağlı şirketler arasındaki iş birliğinin “siyasi döngülerden bağımsız” şekilde sürmesinin önemine dikkat çekti. Devlet Sekreteri sıfatıyla anlaşmayı imzalayan Enerji Bakan Yardımcısı ve stratejik enerji altyapısından sorumlu hükümet temsilcisi Wojciech Wrochna ise sıradaki adımların konum analizleri, fizibilite çalışmaları ve finansmanı mühendislik kadar önemli gören rekabetçi bir teknoloji seçim süreci olduğunu söyledi.

ABD, Fransa ve Kanada ile rekabetçi görüşme süreci

EJ2’nin, Polonya’nın ilk santraliyle aynı sınıf teknolojiyi — büyük ölçekli, kanıtlanmış III+ Nesil hafif su reaktörlerini — kullanması bekleniyor, ancak henüz belirli bir tasarım seçilmedi. Hem teknoloji tedarikçisini hem de stratejik ortağı seçmek için rekabetçi bir görüşme süreci zaten sürüyor; ABD, Fransa ve Kanada’yı temsil eden katılımcılar bu sürece dahil. Varşova, ortaya çıkacak teklifin reaktör sözleşmesini tek başına bir ekipman alımı olarak değil, teknolojiyi yatırım finansmanı ve daha geniş stratejik iş birliğiyle bir arada sunan bir paket olarak görmesini istiyor.

Programın zaman çizelgesine göre stratejik ortak ve teknoloji seçimi 2027’de yapılacak, inşaata 2032 civarında başlanacak ve EJ2’nin ilk ünitesi 2040 civarında devreye alınacak. PEJ Yönetim Kurulu Başkanı Marek Woszczyk, şirketin ilk santral için yürüttüğü idari süreçler ve paydaş diyaloğu konusundaki deneyiminin EJ2’ye de taşınacağını söylerken, PGE Yönetim Kurulu Başkanı Dariusz Lubera anlaşmayı iki devlet şirketi arasındaki ortak hedeflere dayanan önemli bir adım olarak değerlendirdi.

Ertelenen ilk santralin gölgesinde ilerleyen bir proje

EJ2, Polonya’nın Choczewo belediyesindeki Lubiatowo-Kopalino’da PEJ’in toplam 3.750 MWe kapasiteli üç AP1000 ünitesi inşa ettiği ilk nükleer projenin yerine değil, onunla paralel olarak ilerliyor. O projenin takvimi zaten kaymış durumda; ticari işletmeye alınış artık ilk hedeflenen tarih yerine 2036’ya ertelenmiş bulunuyor ve Polonya bu ayın başında ilk AP1000 reaktörü için uzun tedarik süreli bileşenlere sipariş vermeye ancak başladı; bu da ülkenin iki santralinden daha ileri olanında bile ne kadar mühendislik ve tedarik işinin önünde durduğunu ortaya koyuyor.

Hükümet buna karşın ikinci santrali bir enerji fırsatı olmanın yanında bir sanayi fırsatı olarak da konumlandırıyor. Polonyalı şirketlerin ilk reaktörün inşaat değerinin yaklaşık %40’ını yakalayacağı tahmin ediliyor; yetkililer bu payı sonraki ünitelerde %70’e çıkarmak istiyor. Bu pay inşaat, çelik, elektromekanik, taşımacılık, lojistik, endüstriyel otomasyon ve mühendislik hizmetleri gibi alanları kapsıyor. EJ2’nin saha kararına henüz iki yıl varken ve finansman koşulları hâlâ belirsizken, salı günü imzalanan anlaşma bir sermaye taahhüdü veya reaktör teknolojisi seçimi olarak değil, kimin ne yapacağını belirleyen idari bir temel olarak okunmalı.

Kaynaklar

• Polonya Enerji Bakanlığı, “Ministerstwo Energii, PEJ i PGE podpisały porozumienie w sprawie drugiej elektrowni jądrowej,” 13 Ekim 2026 — resmi duyuru, görev paylaşımı, zaman çizelgesi ve bakanlık açıklamaları.
• World Nuclear News, “Agreement signed on second Polish nuclear power plant,” 13 Ekim 2026 — bağımsız doğrulama ve ek proje bağlamı.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission, Public domain, via Wikimedia Commons — source