Trump, Rusya’ya Yönelik Yeni Yaptırımları Askıya Aldı; Petrol Fiyatları Beş Aylık Zirveden Geri Çekildi

Başkan Trump, geçen Cuma günü, yaptırımların devreye girmesinden sadece birkaç gün önce, Rus petrolüne yönelik bir dizi yaptırımı ve bu petrolü satın alan ülkelere uygulanacak önerilen tarifeleri askıya alan bir kararname imzaladı. Petrol fiyatları, Pazartesi günü bu haberle, Cuma kapanışında ulaştığı beş aylık zirveden geri çekildi.

Petrol fiyatları Pazartesi günü düştü; bunun nedeni, Başkan Trump’ın geçen Cuma akşamı, devreye girmesine kısa bir süre kala Rusya’yla ilgili bir yaptırım ve tarife paketini askıya alan bir kararname imzalaması oldu. Brent petrol, Cuma kapanışında ulaştığı beş aylık zirveden gerileyerek sabah işlemlerinde yaklaşık %2 düşüşle varil başına 107-108 dolar aralığına indi; ABD ham petrolü de benzer bir oranda düşüşle 97-99 dolar aralığına geriledi. Kararname, Trump’ın geçen ay imzaladığı ve Rus petrolü veya doğal gazından önemli miktarda ithal eden ülkelere — bildirildiğine göre %100’e kadar — ağır tarifeler uygulayacak, Moskova’nın mevcut yaptırımlardan kaçmasına yardım edenlere ek cezalar getirecek bir yaptırım yasasına bağlı tedbirleri durduruyor.

Kararname ne yapıyor?

Beyaz Saray’ın kararnamesi, birkaç gün içinde devreye girecek Rusya yaptırımlarından muafiyet tanıyor ve ayrıca Rus petrolü satın alan ülkelere önerilen tarifeleri ayrıca askıya alıyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yönetimin yaptırımların ve tarifelerin küresel ekonomiye etkisini değerlendirmek için 60 güne kadar süre kullanacağını söyledi. Trump, bu adımı Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerle uyumlu olarak sundu ve ABD’nin Moskova’yı görüşmelerden uzaklaştırabilecek adımlardan kaçınmak istediğini söyledi. Trump ayrıca, yükselen yakıt fiyatlarının bir nedeni olarak Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırılarına işaret etti; bu, sorumluluğu yaptırım rejiminden ziyade Kiev’in saldırı kampanyasına yükleyen bir iddia.

Piyasa neden hareketlendi?

Yatırımcılar muafiyeti, piyasaya daha fazla Rus ham petrolü ve işlenmiş yakıt ulaşabileceğinin bir sinyali olarak okudu; bu da fiyatları Cuma kapanışından aşağı çekti. Ancak geri çekilme sınırlı kaldı: fiyatları zaten beş aylık zirveye taşıyan arz riskleri ortadan kalkmadı. Ukrayna, Rusya’nın rafineri ve ihracat altyapısına saldırmayı sürdürüyor — bu ay Rusya’nın Ryazan rafinerisine yapılan saldırının ardından, Pazar günü düzenlenen bir dizi drone saldırısının St. Petersburg’da bir petrol terminali ve deposunda yangın çıkardığı bildirildi — aynı zamanda Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırılar ve çözülmemiş ABD-İran gerginliği de Körfez arzını tehdit etmeyi sürdürüyor. Bu çapraz etkenler, Pazartesi günkü satışın, petrolün önceki hafta kaydettiği yaklaşık %5’lik artışı silmekten çok uzak kalmasına yol açtı.

İç siyasi arka planı olan bir politika geri adımı

Kararnamenin kısmen askıya aldığı yaptırım yasası, Rusya’yı savaş nedeniyle cezalandırmak isteyen yasa koyucuların baskısıyla geçtiğimiz ay imzalanmıştı; bazı haberler bu yasayı gayri resmi olarak baş sponsorunun adıyla anıyor. Trump’ın muafiyeti, 3 Kasım’daki ara seçimler yaklaşırken yükselen yakıt maliyetlerinin siyasi açıdan hassas bir konu haline geldiği bir dönemde geldi; bazı enerji analistleri bu adımı, Körfez’deki arz kesintilerine kalıcı bir çözüm olmaktan çok, pompa fiyatlarını kontrol altında tutma girişimi olarak değerlendiriyor. Yönetim zaten ilgili bir rahatlamayı değerlendiriyordu: geçen hafta yetkililerin, Rus, İran ve Venezuela petrolünü taşıyan tanker filolarına yönelik yaptırımları gevşetmeyi düşündüğü bildirildi; ancak Energy Aspects gibi analistler, bu adımın tek başına yaptırımlı petrol taşımaya istekli gemi havuzunu büyütmede çok az etkisi olacağını söylüyor.

Rusya-Ukrayna enerji diplomasisinde çalkantılı haftaların bir parçası

Muafiyet, Trump’ın Rusya-Ukrayna “enerji ateşkesinin” sürdüğünü ileri sürdüğü, ancak her iki tarafın da enerji altyapısına yönelik yeni saldırılar bildirdiği ve G7’nin Hürmüz çevresindeki çatışmalar ortasında yakıt piyasalarını beslemek için stratejik rezervlerden 100 milyon varil dizel ve ham petrol salınımına gittiği bir dönemin ardından geldi. Yaptırım muafiyeti bu temel dinamikleri değiştirmiyor; sadece şimdilik, Washington’ın kendisinin yarattığı fiyat baskısı kaynaklarından birini ortadan kaldırıyor.

Kaynaklar

• Reuters (Yahoo Finance ve The Globe and Mail aracılığıyla), “Oil prices slide as Trump waives Russia sanctions”, 19 Ekim 2026 (kararname koşulları, fiyat verileri, Rubio’nun rolü)
• TradingKey, “Brent Crude Drops Nearly 2% as Trump Waives Some Russia Sanctions”, 19 Ekim 2026 (yaptırım yasası koşulları, ara seçim bağlamı)
• FXStreet, “Crude Oil slips from a one-month high on Trump’s Russia waiver”, 19 Ekim 2026 (piyasa fiyatlandırma bağlamı)

Temsilî görsel. Fotoğraf: kishjar? from Moscow, Russia, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons — source