Centrus Energy, Ohio Genişlemesi İçin İlk Yerli Üretim Santrifüjünü Sevk Etti

ABD’li uranyum zenginleştirme şirketi Centrus Energy, Tennessee’deki Oak Ridge tesisinde yeniden başlattığı santrifüj üretiminin ilk ürününü 29 Ekim 2026’da Ohio eyaletindeki Piketon tesisine sevk etti. Şirkete göre bu sevkiyat, yıl sonu için koyduğu hedefin önüne geçerek gerçekleşti ve milyarlarca dolarlık ABD içi zenginleştirme kapasitesi genişletme planının önemli bir aşamasını oluşturuyor.

Oak Ridge’den Piketon’a ilk yerli santrifüj

Centrus Energy (NYSE: LEU), Aralık 2025’te Oak Ridge’de santrifüj üretimine yeniden başlamasının ardından üretilen yeni nesil makinelerin ilkinin yola çıktığını duyurdu. Piketon’a ulaşan santrifüjler burada nihai montajdan geçecek ve uranyum hekzaflorür gazındaki fisil U-235 oranını kademeli olarak yükselten santrifüj dizilerine, yani kaskatlara eklenecek.

Şirket, kullanılan santrifüj tasarımının dört milyon makine-saatini aşan bir işletme geçmişine sahip olduğunu belirtiyor ve Oak Ridge’i, kendi tabiriyle “tam lisanslı ve riski azaltılmış” teknolojiyle çalışan, ABD’de faaliyette olan tek ileri santrifüj üretim tesisi olarak tanımlıyor; bu değerlendirme şirketin kendi ifadesi olup bağımsız bir doğrulamaya dayanmıyor.

Hızlandırılmış bir üretim atılımı

Sevkiyat, Oak Ridge’deki tedarik zincirinin hızla büyütülmesinin ardından geldi. Centrus, Ocak 2026’da Oak Ridge Teknoloji ve Üretim Merkezi’ni binlerce santrifüj üretebilecek yüksek hızlı bir tesise dönüştürmek için 560 milyon dolar yatırım yapacağını açıklamıştı; Ekim 2026’nın başında ise üretim tabanını çeşitlendirmek amacıyla santrifüj kasaları ve diğer önemli parçaları tedarik eden Westerman Holdings’in satın alımını tamamladı.

Oak Ridge Belediye Başkanı Warren Gooch, yatırımın şehirde yaklaşık 430 yeni iş imkânı yarattığını söyledi. Tennessee eyaleti yetkilileri, eyaletin Ekonomik ve Toplumsal Kalkınma Bakanlığı’nca yürütülen Nükleer Enerji Fonu’nun da Oak Ridge’deki büyümeyi desteklediğini belirtiyor. Tennessee Valisi Bill Lee, eyaletin “yerli zenginleştirme üretimini yeniden inşa etmekte öncülük edecek birikime, uzmanlığa ve yetişmiş iş gücüne sahip olduğunu” söyledi. Centrus CEO’su Amir Vexler ise şirketin hedefini “ülkenin küresel zenginleştirme pazarındaki hak ettiği konumu yeniden kazanmak” olarak özetledi.

Yeni nesil reaktörler neden HALEU’ya ihtiyaç duyuyor

Yeni santrifüjlerin ekleneceği Piketon kaskadı, 2019’da verilen bir Enerji Bakanlığı (DOE) sözleşmesi kapsamında 2023 sonundan beri yüksek dereceli düşük zenginleştirilmiş uranyum (HALEU) üretiyor. World Nuclear Association’a göre HALEU, bugünün ticari reaktörlerinin büyük kısmını besleyen yaklaşık %3-%5 oranında zenginleştirilmiş uranyuma kıyasla, %5 ile %20 arasında U-235 oranına sahip.

Bu daha yüksek yoğunluk, ileri reaktör ve küçük modüler reaktör (SMR) tasarımlarının daha küçük reaktör kalpleriyle çalışmasını ve daha az sıklıkla yakıt değişimine gitmesini sağlıyor; DOE’nin İleri Reaktör Gösterim Programı’ndaki tasarımların büyük bölümü de dahil olmak üzere geliştirilmekte olan ileri reaktör tasarımlarının çoğunun HALEU ile çalışması bekleniyor. Bakanlık, şu an ticari ölçekte HALEU üreten yerli bir tedarikçi bulunmadığını belirtiyor; Ohio’daki genişleme de tam olarak bu boşluğu kapatmayı hedefliyor. Centrus’un mevcut Ohio kaskadı bu çabanın yalnızca bir parçası: Centrus’un American Centrifuge Operating adlı yan kuruluşu, 30 Haziran 2026’da imzalanıp 1 Temmuz’da duyurulan sabit fiyatlı bir DOE sözleşmesiyle, performans kilometre taşlarına bağlı ödemelerle Piketon’daki HALEU üretimini ticari ölçeğe taşımak üzere 900 milyon dolarlık bir anlaşmaya girdi; Power Magazine’in haberine ve şirketin kendi açıklamalarına göre bakanlığın kullanabileceği opsiyonlarla bu tutar 170 milyon dolara kadar daha artabiliyor.

Washington’ın Rusya’ya bağımlılığı azaltma çabası

Bu atılım, ABD’nin Rus zenginleştirme hizmetlerine bağımlılığını azaltma çalışmalarıyla aynı döneme denk geliyor. Tahminlere göre Rosatom, küresel uranyum zenginleştirme kapasitesinin yaklaşık %40-%44’ünü elinde tutuyor; Foreign Policy’nin aktardığı ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre ise 2025’te ABD’li nükleer işletmecilerin satın aldığı zenginleştirme hizmetlerinin yaklaşık %26’sı Rus tedarikçilerden geldi. Washington, Rus düşük zenginleştirilmiş uranyum ithalatını yasakladı; mevcut lisanslı muafiyetler bazı alımların sürmesine izin veriyor, ancak tam yasak 1 Ocak 2028’de devreye girecek ve bu tarih, Centrus gibi yerli projelere ivme katıyor.

Centrus bu atılımda tek şirket değil. General Matter, Kentucky’deki Paducah’da yeni bir uranyum zenginleştirme tesisi kurmak için onlarca yıl sonra ABD’de yapılan ilk NRC lisans başvurusunu yaptı; Westinghouse ise Güney Karolina’da yeni bir ABD nükleer yakıt tesisine 1 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı — bu hamleler, yerli nükleer yakıt tedarik zincirine yönelen daha büyük bir federal destekli yatırım dalgasının parçası.

Piketon için sıradaki adımlar

Centrus, genişletilmiş Ohio kaskadları için ton veya ayırma işi birimi (SWU) cinsinden somut bir üretim kapasitesi rakamı açıklamadı; şirket, genişlemeden gelecek ilk yeni zenginleştirme kapasitesinin 2029’da devreye girmesini bekliyor. O zamana kadar Oak Ridge tesisi, Piketon’a montaj için santrifüj sevk etmeyi sürdürecek. Şirkete göre genişleme, hem mevcut reaktör filosu için düşük zenginleştirilmiş uranyum hem de yeni nesil ileri reaktörler için HALEU sağlayacak, ayrıca ulusal güvenlik ihtiyaçları için de zenginleştirme kapasitesi oluşturacak.

Kaynaklar

• Centrus Energy Corp., “Centrus Begins Shipping Centrifuges to Ohio to Support Major Expansion of Uranium Enrichment Capacity,” basın bülteni, 29 Ekim 2026 — sevkiyat tarihi, Oak Ridge/Piketon detayları, yatırım rakamları, istihdam rakamı, alıntılar. centrusenergy.com
• Centrus Energy Corp., 8-K eki, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 29 Ekim 2026 — basın bültenini doğrulayan resmî başvuru. sec.gov
• Interesting Engineering, “US sends first home-built centrifuge for advanced nuclear reactors,” 30 Ekim 2026 — sevkiyatı doğrulayan bağımsız sektör basını ve zenginleştirme seviyelerine ilişkin teknik arka plan. interestingengineering.com
• World Nuclear Association, “High-Assay Low-Enriched Uranium (HALEU)” — zenginleştirme seviyesi tanımları ve reaktör tasarımı bağlamı. world-nuclear.org
• Foreign Policy, “Nuclear Energy Is the Kremlin’s Latest Leverage Over Washington,” ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine atıfla — Rusya’nın ABD zenginleştirme alımlarındaki payı ve Rosatom’un küresel kapasite payı. foreignpolicy.com
• Power Magazine, “Centrus Signs $900M DOE Contract, Pivots Sole U.S. HALEU Cascade to Commercial Operation,” Temmuz 2026 — DOE sözleşmesinin tutarı ve yapısı. powermag.com

Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission from US, Public domain, via Wikimedia Commons — source