DNV: Güneş Enerjisi 2031’den İtibaren Dünyanın En Büyük Elektrik Kaynağı Olacak

Norveç merkezli danışmanlık ve sertifikasyon kuruluşu DNV’nin 7 Ekim’de yayımlanan Enerji Dönüşümü Görünümü 2026 (Energy Transition Outlook) raporuna göre güneş enerjisi, 2031’den itibaren dünyada en fazla elektrik üreten kaynak olacak. Raporun onuncu baskısı, fosil yakıt ithal eden ülkelerin temiz enerjiye geçişte ihracatçı ülkelerden yaklaşık üç kat daha hızlı ilerlediğini de ortaya koyuyor.

Güneş kurulu gücü 2060’ta 28 TW’ı aşacak

PV Tech’in aktardığı rapor bulgularına göre dünyadaki kurulu güneş enerjisi kapasitesi 2025 sonunda 2,6 teravat (TW) seviyesindeydi. DNV bu rakamın 2030’a kadar ikiye katlanmasını, 2050’lerin sonunda bugünkü seviyenin yaklaşık 10 katına çıkmasını ve 2060’ta 28,1 TW’a ulaşmasını bekliyor. Kuruluşun tahminine göre 2060’ta küresel elektriğin yüzde 46’sı güneşten, yüzde 31’i rüzgârdan gelecek; toplam elektrik üretimi ise 2025’teki yaklaşık 33 bin teravatsaatten (TWh) 84 bin TWh’ye yükselecek. DNV, rüzgâr ve güneşin toplam üretiminin 2033’ten itibaren tüm fosil yakıtlı santrallerin üretimini geçeceğini öngörüyor.

Ancak büyüme doğrusal olmayacak. DNV, yıllık güneş kurulumlarının 2026’da zirve yapıp birkaç yıl yatay seyretmesini bekliyor; bunun başlıca nedeni Avrupa ve Çin’deki şebeke kısıtları ve üretim kısıntıları. Bu durum yatırımcıları güneş santrallerini batarya depolama ile birlikte kurmaya yöneltiyor: Depolamayla entegre güneş kapasitesinin payının 2025’teki yüzde 14’ten 2040’ta yüzde 30’a, 2060’ta yüzde 35’e çıkması öngörülüyor.

Yatırım tarafında da tablo benzer. DNV, güneş enerjisine yapılan yıllık yatırımın 2016-2025 döneminde ortalama 240 milyar dolardan 2026-2035 döneminde yılda 600 milyar dolara çıkacağını, bunun rüzgâr yatırımlarının yaklaşık iki katı olacağını tahmin ediyor. DNV Enerji Dönüşümü Araştırmaları Direktörü Sverre Alvik, güneş, rüzgâr ve giderek artan batarya depolamanın etkisiyle elektriğin enerji dönüşümünün açık ara kazananı olarak öne çıktığını söyledi. Güneş teknolojisindeki verimlilik yarışına dair son örneklerden biri, UNSW ve UtmoLight’ın perovskit modülde ulaştığı yüzde 23,5’lik verim rekoru oldu.

Enerji güvenliği haritayı yeniden çiziyor

Raporun öne çıkan yeni bulgusu, ithalatçı ve ihracatçı ülkeler arasındaki ayrışma. İthalatçı bölgelerde fosil dışı kaynakların birincil enerjideki payı 2021’deki yüzde 19’dan 2026’da yüzde 22’ye çıkarken, ihracatçı bölgelerde yalnızca yüzde 13’ten yüzde 14’e yükseldi. DNV’ye göre Çin, Hindistan ve Avrupa fosil dışı enerji kullanımını Orta Doğu, Kuzey Amerika ve Rusya’nın üç katından daha hızlı artırdı. DNV Enerji Sistemleri CEO’su Ditlev Engel, “Enerji güvenliği, enerji dönüşümünün haritasını yeniden çiziyor” değerlendirmesinde bulundu.

Rapor, Orta Doğu’daki çatışmanın etkisini de modelliyor. DNV’ye göre çatışma 2030’a kadar sürerse küresel petrol ve doğal gaz talebi bu süre boyunca yüzde 4-6 daha düşük olacak, sonrasında da ana tahminin yüzde 2-5 altında kalacak. Kuruluş, Orta Doğu’nun 2050’deki küresel petrol üretimindeki payını geçen yılki raporda öngördüğü yüzde 50’den yüzde 40’a indirdi. Bu hafta açıklanan Güney Kore’nin 747 milyar dolarlık K-GX planı, raporun tarif ettiği türden bir ithalatçı tepkisi olarak öne çıkıyor.

Hidrojende sert revizyon, veri merkezlerinde hızlı artış

Her düşük karbonlu teknoloji aynı ivmeyi yakalayamıyor. Maritime Gateway’in aktardığına göre DNV, uzun vadeli hidrojen tahminini geçen yıla göre yüzde 29, karbon yakalama ve depolama (CCS) tahminini ise yüzde 15 düşürdü. Nükleer kapasitenin ise önümüzdeki on yılda yüzde 30, 2060’a kadar yüzde 170 artması bekleniyor.

Veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2025’teki yaklaşık 400 TWh’den 2030’da 1.100 TWh’ye çıkması, yapay zekâ iş yüklerinin 2031’de geleneksel iş yüklerini geçmesi öngörülüyor. ABD’li teknoloji şirketleri bu talebi karşılamak için şimdiden uzun vadeli anlaşmalar imzalıyor; Google’ın Constellation ile yaptığı 890 MW’lık nükleer anlaşma bunun güncel örneklerinden biri.

Buna karşın DNV, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılamayacağını öngörüyor: Enerji kaynaklı emisyonların yüzyıl ortasına kadar yüzde 44 azalması, küresel ısınmanın yaklaşık 2,3°C’de kalması ve net sıfır emisyonun ancak 2090’larda gelmesi bekleniyor. DNV’nin senaryo seti yerine tek bir “en olası” tahmin yayımladığını, dolayısıyla bu rakamların hedef değil projeksiyon olduğunu hatırlatmak gerekiyor.

Kaynaklar

• DNV, “Energy Transition Outlook 2026”, 7 Ekim 2026 — dnv.com — birincil rapor; 2031 güneş eşiği, 2033 rüzgâr-güneş/fosil karşılaştırması, 2060 payları.
• PV Tech, “DNV: Solar PV to become largest global contributor to electricity mix from 2031”, 7 Ekim 2026 — pv-tech.org — kapasite, depolama entegrasyonu, yatırım ve ithalatçı/ihracatçı verileri.
• Maritime Gateway, “Energy-importing countries scaling clean energy three times faster than exporters: DNV”, 7 Ekim 2026 — maritimegateway.com — çatışma senaryosu, hidrojen/CCS/nükleer revizyonları, veri merkezleri, emisyon ve ısınma tahminleri, alıntılar.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons — source