Hürmüz’de Tanker Saldırıları Zirvede: Brent Yeniden 102 Doları Aştı
Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırıların savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana en yoğun seviyeye çıkması ve boğazdan geçen gemi sayısının iki ayı aşkın sürenin en düşük düzeyine inmesi, petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı 8 Ekim Perşembe günü Asya seansında 102 doları aştı. Böylece Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) acil durum stoklarının piyasaya daha hızlı verilmesi kararının ardından Çarşamba günü görülen düşüş tamamen geri alınmış oldu.
Brent ve WTI’da yüzde 2’yi aşan yükseliş
Reuters’ın aktardığına göre Brent vadeli kontratları TSİ 07.27 itibarıyla 2,28 dolar (yüzde 2,28) artışla varil başına 102,28 dolara, ABD ham petrolü WTI ise 1,66 dolar artışla 89,94 dolara yükseldi. İki gösterge de Çarşamba günü IEA açıklamasının ardından düşüşle kapanmıştı. Brent, tanker takip şirketlerinin Hürmüz’den geçen ham petrol akışının savaş öncesi seviyelere yaklaştığını bildirdiği hafta başında kısa süreliğine 100 doların altını görmüştü. Bu toparlanmayı 5 Ekim’de haberleştirmiştik.
Salı günü yalnızca yedi geçiş
The National’ın veri analiz şirketi Kpler’e dayandırdığı bilgilere göre 6 Ekim Salı günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca yedi emtia gemisi geçti; bu, 23 Temmuz’dan bu yana görülen en düşük günlük sayı. OilPrice.com’un aktardığı Reuters verilerine göre ABD Donanması öncülüğündeki bir denizcilik bilgi merkezi, 28 Eylül-2 Ekim arasında ticari gemilere yönelik yaklaşık bir düzine saldırı kaydetti. Bu tablo, geçen haftayı tanker saldırıları açısından savaşın en yoğun haftası yaptı.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ise Çarşamba günü Katar’ın kuzeyinde bir tankerin birden fazla mühimmatla vurulduğunu ve can kaybı ya da yaralanmalar olduğunu bildirdi. Aktarılan bildirimde geminin adı ve saldırının sorumlusu belirtilmedi. Bölgede ay başında da üç tanker kimliği belirsiz mühimmatla hedef alınmıştı.
MST Marquee enerji analisti Saul Kavonic, Reuters’a yaptığı değerlendirmede İran’ın gemilere yönelik saldırılarının savaşın başından bu yana en sık seviyeye ulaştığını ve daha da yoğunlaşmasının muhtemel olduğunu söyledi. Kavonic, rafine ürün akışındaki kısıtları, aşırı yükselen lojistik maliyetlerini ve tırmanma riskini fiyatları yüksek tutan başlıca etkenler olarak sıraladı.
LNG tarafında tablo daha ağır
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatları ham petrole kıyasla çok daha sert etkilenmiş durumda. OilPrice.com’a göre Hürmüz üzerinden LNG akışı hâlâ savaş öncesinin yüzde 75’inden fazla altında. QatarEnergy de Eylül sonunda Asya ve Avrupa’ya yönelik LNG teslimatlarındaki mücbir sebep (force majeure) uygulamasını Kasım sonuna kadar uzattı.
IEA kararı neden fiyatları bastıramadı?
IEA üyesi hükümetler 7 Ekim’deki toplantıda, Mart ayında başlatılan 400 milyon varillik ortak stok salımını mümkün olan en kısa sürede tamamlama ve dizel piyasasındaki darlık nedeniyle mümkün olan yerlerde dizel stoklarına öncelik verme kararı aldı. Anadolu Ajansı’nın aktardığı rakamlara göre bu programın yaklaşık 325 milyon varili piyasaya ulaşmış durumda; kalan kısmın tamamlanması yaklaşık 100 milyon varil daha ekleyecek. Üye ülkelerin elinde, 200 milyon varili aşkın dizel dahil yaklaşık 1,1 milyar varillik kamuya ait acil durum stoku bulunuyor. IEA Başkanı Fatih Birol, gerektiğinde bu stoklardan ek salım yapılmasına hazır olduklarını belirtti.
Ancak piyasa bu adımı yeni arz değil, takvimin öne çekilmesi olarak okudu. Reuters’ın aktardığı JPMorgan notunda 100 milyon varillik rakamın 100 milyon varillik yeni bir müdahale anlamına gelmediği vurgulandı; Avrupa Komisyonu sözcüsü de AB’nin salımlarının Mart’ta onaylanan miktarla sınırlı kalacağını söyledi. Karar, geçen hafta açıklanan G7’nin 100 milyon varillik ham petrol ve dizel salımı taahhüdünün de ardından geldi. IEA, planları gelecek haftaki Yönetim Kurulu toplantısında yeniden ele alacak.
ABD verileri de dizeldeki sıkışıklığı teyit ediyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre 2 Ekim ile biten haftada ticari ham petrol stokları 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile indi; Reuters anketindeki beklenti 1,7 milyon varillik düşüştü. Dizel ve jet yakıtını kapsayan distilat stokları ise 42 bin varil gerileyerek 105,14 milyon varile düştü ve mevsim normallerine göre son beş yılın oldukça altında kaldı.
ABD saldırı iddiaları ve Meksika Körfezi’ndeki kasırga
Fiyatlamada iki ek unsur daha var; bunların gemi verilerinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. The Atlantic dergisi Salı günü, isimleri açıklanmayan ABD’li yetkililere dayanarak Pentagon’un İran’da olası hedefleri belirlediğini ve olası saldırıların ölçeğinin henüz netleşmediğini yazdı. Bu haber resmi olarak doğrulanmadı; The National’ın hatırlattığına göre Başkan Donald Trump daha önce saldırıların ancak ABD ara seçimlerinden sonra yeniden başlayabileceğinin sinyalini vermişti.
Öte yandan 2026 Atlantik sezonunun ilk kasırgası olan Isaias nedeniyle ABD’li açık deniz üreticileri, Reuters’ın aktardığı düzenleyici kurum verilerine göre Çarşamba itibarıyla Meksika Körfezi’ndeki petrol üretiminin yaklaşık dörtte birini durdurdu. Körfez çatışmasından uzak tek büyük üretim bölgesinden gelen bu kayıp, Atlantik’in iki yakasında da dizel stoklarının zayıf olduğu bir döneme denk geliyor.
Kaynaklar
- Reuters (Investing.com üzerinden), “Oil rises as Middle East supply concerns persist amid shipping attacks”, 8 Ekim 2026 — investing.com — Brent/WTI fiyatları, UKMTO bildirimi, analist yorumları, EIA stok verileri, Meksika Körfezi’ndeki üretim kesintisi.
- The National, “Oil prices rise on potential US strikes on Iran before midterm elections”, 8 Ekim 2026 — thenationalnews.com — Kpler geçiş verisi, The Atlantic haberi.
- OilPrice.com, “Oil Jumps 2% as Iran Steps Up Attacks on Hormuz Tankers”, 8 Ekim 2026 — oilprice.com — 28 Eylül-2 Ekim saldırı sayısı.
- Anadolu Ajansı, “IEA members to accelerate release of strategic oil reserves”, 7 Ekim 2026 — aa.com.tr — IEA kararı ve stok rakamları.
- Reuters (Al-Monitor üzerinden), “IEA to accelerate oil reserve release, says 100 million barrels still to come”, 7 Ekim 2026 — al-monitor.com — JPMorgan değerlendirmesi, AB tutumu.
- OilPrice.com, “QatarEnergy Secures $3 Billion Loan From Chinese Banks as LNG Exports Stall”, 7 Ekim 2026 — oilprice.com — Hürmüz LNG akışı ve QatarEnergy mücbir sebep uzatması.
Temsilî görsel. Fotoğraf: U.S. Navy photo by Photographer's Mate Airman Eben Boothby, Public domain, via Wikimedia Commons — source