Tanker Takip Firmaları: Hürmüz’den Geçen Ham Petrol Savaş Öncesi Seviyelere Yaklaşıyor

Bu hafta petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrol hacminin, bu yılın başlarındaki çatışmalar öncesinde boğazdan geçen günlük yaklaşık 20 milyon varillik ham petrol ve petrol ürünü seviyesine yaklaştığına dair haberlerin ardından geriledi. Ancak tanker takip şirketlerinin kendisi bile tam rakam konusunda hemfikir değil — bu da Körfez’deki petrol akışını net biçimde ölçmenin, en kötü kesinti döneminin aylar öncesinde kalmasına rağmen hâlâ ne kadar zor olduğunu gösteriyor.

Farklı Şirketler, Farklı Rakamlar

Kpler, boğazdan geçen yalnızca ham petrol hacmini haftalık ortalama günlük 11,2 milyon varil olarak hesaplıyor ve bölgenin işlenmemiş ham petrol ile kondensatının yaklaşık %80’inin yeniden bu rotadan geçtiğini belirtiyor. TankerTrackers.com bu ay için daha düşük bir rakam veriyor: günlük yaklaşık 7,4 milyon varil. Vortexa’nın ön verisi ise 7,9 milyon varile yakın. JPMorgan ise sadece Hürmüz’e değil bölgenin bütününe bakarak, boğazı tamamen atlayan hacimler dahil toplam Orta Doğu ham petrol ihracatını günlük yaklaşık 17,5 milyon varil, yani savaş öncesi seviyelerin yaklaşık %98’i olarak hesaplıyor. Bu rakamlar arasındaki fark, her şirketin neyi saydığından kaynaklanıyor: sadece ham petrol mü yoksa kondensat da dahil mi, yalnızca Hürmüz geçişleri mi yoksa bölgedeki tüm ihracat rotaları mı.

Daha Fazla Varil Boğazı Tamamen Atlıyor

Toparlanmanın bir kısmı, üreticilerin Hürmüz’den geçmek yerine onu atlayan rotalara yönelmesinden kaynaklanıyor. Suudi Arabistan, BAE ve Irak, kesinti döneminde alternatif rotalardaki kapasitelerini artırdı: Saudi Aramco, Kızıldeniz’deki Yanbu limanına uzanan Doğu-Batı boru hattını daha yoğun kullandı; BAE, Umman Denizi’ndeki Fücayre’ye uzanan boru hattına yöneldi; Irak ise Türkiye’nin Ceyhan limanı üzerinden daha fazla varil taşımaya başladı. Bölgedeki ham petrolün yaklaşık %40’ı artık Hürmüz’den hiç geçmeden ihraç ediliyor; bu oran çatışmalar başlamadan önce yaklaşık %17 seviyesindeydi. TheDailyEnergy.com, Suudi Arabistan’ın Eylül ayı sonunda bir boru hattı saldırısının ardından Yanbu’daki ham petrol yüklemelerini yeniden başlatmasını bu kaymanın bir örneği olarak aktarmıştı.

Ham Petrol Döndü, Dizel Hâlâ Gecikiyor

Toparlanma ürün bazında eşit değil. Ham petrol hacimleri savaş öncesi seviyelere yaklaşırken, özellikle dizel olmak üzere akaryakıt arzı kısıtlı kalmaya devam ediyor; bu da ham petrol fiyatları gerilerken akaryakıt maliyetlerinin yukarı yönlü baskısını sürdürmesine neden oluyor. Bu açık, Çin’in kendi dizel arzını korumak için Ekim ayı akaryakıt ihracatının büyük bölümünü durdurmasının ve G7’nin stratejik rezervlerden 4 ay boyunca 100 milyon varil dizel ve ham petrol sürmeyi kabul etmesinin arkasındaki neden. Boğaz hâlâ olaylardan tamamen arınmış değil: Ekim ayı başında boğazda üç tankere kimliği belirsiz mühimmatla saldırılmıştı — genel hacim verileri toparlanmaya işaret etse de.

Kırılgan Bir “Normal”

Piyasa oyuncuları, hacim toparlanmasını ham petrol arzı için iyi haber olarak değerlendirirken, bölgedeki güvenlik durumunun tamamen çözüldüğünü düşünmüyor. Üreticilerin kesinti döneminde kurduğu alternatif rotalar, siyasi durum nasıl gelişirse gelişsin kullanılmaya devam edecek gibi görünüyor; bu da Körfez ham petrolünün boğaza olan bağımlılığını kalıcı olarak azaltan bir değişim — bölgede gerginliğin yeniden tırmanması durumunda önemli olabilecek bir detay.

Kaynaklar: Oil Price, 5 Ekim 2026; Kpler, TankerTrackers.com, Vortexa ve JPMorgan tanker takip verileri (IBTimes UK ve diğer kaynaklarca derlenmiştir), Ekim 2026 başı; Uluslararası Enerji Ajansı savaş öncesi Hürmüz hacim verisi.

Temsilî görsel. Fotoğraf: NASA Johnson Space Center, Public domain, via Wikimedia Commons — source