Hürmüz’de İki Tanker Daha Vuruldu, İran Savaşı Görüşmeleri Tıkandı

Hürmüz Boğazı açıklarında pazar günü iki tanker daha saldırıya uğradı. Dünyanın en kritik petrol geçiş noktasında aylardır süren bu saldırı dalgası, Brent petrolünü yeniden varil başına 103 doların üzerine çıkardı ve boğazdan geçen ham petrol akışının savaş öncesi seviyelerin yaklaşık %40 altına düştüğünü gösteren verilerle çakıştı. ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmeye yönelik arabuluculuk çabaları ise hem ABD hem de İsrail’deki seçimler öncesinde tıkanmış durumda.

Yangın çıkan Suezmax tankerinde iki denizci kayıp

Argus Media’nin gemi takip verilerine ve Hindistan’ın üst düzey denizcilik yetkilisine dayandırdığı habere göre, 8 Ekim’de Irak ham petrolü yükleyen bir Suezmax tanker, pazar günü boğazda kimliği belirsiz bir cisimle vuruldu ve gemide yangın çıktı. Hint mürettebattan iki denizcinin haberin yazıldığı sırada hâlâ kayıp olduğu bildirildi. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO) ise aynı pazar günü öğleden sonra boğazdan çıkış yapan ikinci bir tankerin de kimliği belirsiz bir cisimle vurulduğunu açıkladı; Argus bu geminin bir ürün tankeri olduğunu ve bir drone saldırısına uğradığını aktardı. Her iki açıklamada da geminin adı ya da bayrağı paylaşılmadı ve haberin yazıldığı sırada saldırıları üstlenen bir taraf yoktu.

İran’ın ispatlamadığı mayın iddiası

Pazar günkü saldırılardan önce, cumartesi gecesi farklı bir olay yaşanmıştı. Al Jazeera’nin İran devlet medyasına dayandırdığı habere göre, İran Devrim Muhafızları Donanması (IRGC), adı açıklanmayan bir ham petrol süper tankerinin seyir sistemlerini kapatıp “izinsiz bir rota” izlediği sırada bir deniz mayınına çarparak alev aldığını duyurdu. Bu mayın iddiası bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. IRGC olayı tankerin kendi rota seçimine bağlarken, seyir ve kimlik sistemlerini kapatarak boğazdan geçen gemilerin “düşman olarak tanımlanacağı ve ciddi, kararlı bir şekilde karşılık görecekleri” uyarısını yineledi.

BAE açıklarında tahliye, Ras el-Hayme’de uyarı

Aynı hafta sonu, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) sahil güvenliği, kıyı açıklarında yangın çıkan adı açıklanmayan başka bir tankerden 22 mürettebatı kurtardı; yangının nedeni henüz belirlenmedi. UKMTO, Ras el-Hayme açıklarında demirli gemi kaptanlarının telsizle demir yerini terk etmeleri yönünde uyarıldığını da bildirdi — bu, hafta sonu boyunca Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nde yayınlanan birkaç uyarıdan biriydi. Al Jazeera, 5 Ekim’de sona eren haftada en az bir düzine geminin saldırıya uğradığını — bu sayının, ABD ve İsrail’in İran’a saldırdığı 28 Şubat’ta başlayan savaştan bu yana en yüksek haftalık rakam olduğunu — ve Katar’ın kuzey kıyısı açıklarında da bir geminin vurulduğunu, yani tehlikenin artık boğazın sınırlarının dışına da taştığını aktardı.

Washington’ın ablukası ve bildirilen bilançosu

Saldırılar, ABD’nin temmuz ortasında yeniden devreye aldığı İran’ın güney limanlarına yönelik deniz ablukasıyla eşzamanlı sürüyor. ABD Merkezi Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), abluka başladığından bu yana İran’la bağlantılı dört ticari gemiyi devre dışı bıraktığını, 135 gemiyi geri çevirdiğini ve on tankeri imha ettiğini, Tahran’ın da abluka hattından petrol ihraç edemediğini öne sürüyor. CENTCOM hafta sonu, bir savaş uçağının Umman Körfezi’nde Panama bayraklı bir kargo gemisinin kıç tarafını vurarak itki sistemini devre dışı bıraktığına dair görüntüleri de paylaştı; bunu abluka uygulaması olarak tanımladı. Aramco CEO’sunun bu ay küresel ham petrol stoklarının “ürkütücü derecede az” olduğu uyarısı, Körfez ihracatındaki kalıcı bir düşüşü karşılamak için piyasada çok az tampon bıraktığını gösteriyor.

Akış %40 düştü, tablo bir haftada tersine döndü

Gemi takip şirketi Kpler’in CNBC’ye aktardığı verilere göre, 7 Ekim’de sona eren haftada Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrol akışı günlük ortalama 8,5 milyon varile indi — normal seviyelerin yaklaşık %40 altında. Bu tablo, bir haftadan kısa süre önceki görüntünün tam tersi: 5 Ekim itibarıyla tanker takip şirketleri akışların savaş öncesi seviyelere yaklaştığını bildirmişti, ardından saldırılardaki yeni tırmanış 8 Ekim’de Brent’i yeniden 102 doların üzerine çıkarmıştı. Pazar günkü saldırıların ardından Brent 103 doların, WTI ise 90 doların üzerinde işlem gördü; piyasa aynı zamanda hafta sonu açıklanan, beklenenden daha sınırlı olabileceği bildirilen Rusya-Ukrayna enerji ateşkesini de fiyatlara yansıtmaya çalışıyordu. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, boğazdan geçen tankerlerde çalışan çok sayıda Hintli denizci bulunduğunu belirterek tüm taraflardan “acil gerginlik azaltımı” çağrısında bulundu ve ticari gemilere ve denizcilere yönelik saldırıların durması gerektiğini söyledi.

İki seçim öncesinde tıkanan diplomasi

Al Jazeera’nin Tahran kaynaklı haberine göre, savaşı sona erdirmeye yönelik arabuluculuk çabalarında henüz bir atılım yok ve 3 Kasım’daki ABD ara seçimleri ile 27 Ekim’deki İsrail seçimleri öncesinde de bir atılım beklenmiyor. İran, çöken haziran mutabakat muhtırasına geri dönülmesini ve boğazdan geçişte koordineli giriş-çıkış rotaları öngören İran-Umman anlaşmasının ABD tarafından desteklenmesini istiyor. Nükleer cephede ABD Başkan Yardımcısı JD Vance geçen hafta İran’ın savaşı sona erdirmek için uranyum zenginleştirme kapasitesinde “anlamlı” bir kesintiye gitmesi gerektiğini söyledi; bu, Washington’ın İran topraklarında sıfır zenginleştirme talebinden bir ölçüde yumuşamaya işaret ediyor olabilir. İranlı yetkililer ileri bir aşamada yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını seyreltmeye açık olduklarını ima etse de zenginleştirmeden tamamen vazgeçmeyi reddediyor; Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behrouz Kamalvandi, İran’ın çıkarlarını “mümkünse diplomasiyle, değilse savaş alanında” savunacağını söylerken, Genelkurmay koordinatörü Habibollah Sayyari de İran kuvvetlerinin kışkırtılması halinde yeniden saldırmaya hazır olduğunu belirtti.

Şimdilik, savaşın yaz ortasından beri süren Hürmüz evresini tanımlayan örüntü — bir yanda ABD ablukası, diğer yanda İran’ın gemilere yönelik aralıklı saldırıları ve ikisine de tepki veren petrol piyasaları — Washington ve Kudüs’teki siyasi takvim bu ay değişene kadar yumuşama belirtisi göstermiyor.

Kaynaklar

• Irina Slav, “Two More Oil Tankers Attacked Near Strait of Hormuz,” Oilprice.com, 12 Ekim 2026 — gemi detayları, Argus Media ve Hindistan denizcilik bakanlığı atıfları, piyasa fiyatları. oilprice.com
• Maziar Motamedi, “Hormuz attacks intensify as efforts to end war on Iran stall,” Al Jazeera, 11 Ekim 2026 — IRGC mayın iddiası, BAE tahliyesi, CENTCOM abluka rakamları, diplomatik ve nükleer süreç detayları, yetkili açıklamaları. aljazeera.com

Temsilî görsel. Fotoğraf: NASA Johnson Space Center, Public domain, via Wikimedia Commons — source