İngiltere, İki Yıllık Hukuk Mücadelesinin Ardından Adura’nın Jackdaw Gaz Sahasını Onayladı

Kuzey Denizi Geçiş Otoritesi, Jackdaw gaz sahasına nihai üretim onayını verdi; Shell ve Equinor’un ortak girişimi Adura, sahanın 2025’te mahkeme kararıyla iptal edilen onayının ardından haftalar içinde gaz akışını başlatmayı planlıyor.

İngiltere hükümeti, Kuzey Denizi Geçiş Otoritesi’nin (NSTA) Jackdaw gaz sahasına üretim onayı vermesinin yolunu açtı. Adura, bu kararı 21 Ekim’de duyurarak Kuzey Denizi’nin en gelişmiş ama askıda kalmış projelerinden birini iki yıl boyunca bekleten hukuki sürecin sona erdiğini bildirdi. Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, düzenleyici kurumun kararını onayladı; sahayı işleten Shell-Equinor ortak girişimi Adura ise gazın haftalar içinde akmaya başlayabileceğini açıkladı.

Sahaya neden ikinci bir onay gerekti

Jackdaw ilk onayını 2022’de, henüz sadece Shell tarafından işletilirken ve farklı bir hükümet döneminde almıştı. Bu onay, Ocak 2025’te İskoçya Oturum Mahkemesi (Court of Session) tarafından iptal edildi; Greenpeace’in açtığı davada, düzenleyicilerin sahadan çıkarılan gazın üretim sırasındaki emisyonlarını değerlendirdiği ama müşteriye ulaştıktan sonra yakılmasından kaynaklanan iklim etkisini hesaba katmadığı tespit edildi.

Bu dava, 2024’te İngiltere Yüksek Mahkemesi’nin ayrı bir davada, Finch – Surrey County Council kararında verdiği bir emsale dayanıyordu; mahkeme, fosil yakıt projeleri için yapılan çevresel etki değerlendirmelerinin sadece üretim emisyonlarını değil, çıkarılan petrol ve gazın nihayetinde yakılmasından kaynaklanan dolaylı (scope 3) emisyonları da kapsaması gerektiğine hükmetmişti. Aynı kararla iptal edilen, yine Adura’nın işlettiği Rosebank petrol sahası ise hâlâ onay sürecinde; Oil & Gas Journal’a göre bu saha için karar haftalar içinde bekleniyor.

Yeni onayı almak için Adura’nın, aşağı akış emisyonlarını da içeren bir çevresel değerlendirme raporunu yeniden sunması, ardından yeni bir kamuoyu istişaresi ve bakanlık onayı sürecini beklemesi gerekti.

Jackdaw, İngiltere’nin gaz arzına ne katacak

Jackdaw, Aberdeen’in yaklaşık 250 km doğusunda, İngiltere’nin Orta Kuzey Denizi bölgesinde yer alıyor ve 2022’deki ilk onaydan bu yana büyük ölçüde inşa edildi; inşaatın yaklaşık %99 tamamlandığı bildiriliyor. Adura, sahanın tepe üretimde yaklaşık 1,4 milyon İngiliz evini ısıtacak kadar gaz sağlayabileceğini söylüyor; Oil & Gas Middle East’e göre hükümet tahminleri ise bu katkıyı tepe talepte İngiltere gaz üretiminin yaklaşık %6’sı olarak öngörüyor. Friends of the Earth Scotland gibi çevre örgütleri bu rakamı %2’ye yakın görüyor ve bakanlardan onayı vermemelerini istemişti.

Zamanlama, İngiltere’nin enerji güvenliği açısından önemli. Avrupa’da gaz depoları kışa girerken gergin seviyelerde kalırken, Orta Doğu’daki petrol ve Hürmüz Boğazı üzerinden geçen sevkiyatlardaki aksamalar toptan fiyatları yukarı itti; The Daily Energy, Brent petrolünün son haftalarda varil başına 110 dolara yaklaşmasını bu dinamikle birlikte takip etti. Kış talebinin tepe noktasına bu kadar yakın bir zamanda üretime geçen yerli bir gaz sahası, İngiltere’ye mütevazı ama anlık bir arz tamponu sağlıyor; yine de tepe üretimin %6’sı, Britanya’nın ithal LNG ve boru hattı gazına bağımlılığını kayda değer şekilde değiştirmeyecek.

Adura’nın Kuzey Denizi’nin en büyük bağımsız üreticisi konumu

Jackdaw, şirket kurulduğundan bu yana Adura’nın aldığı ilk büyük onay. Shell ve Equinor, Aralık 2025’te İngiltere Kıta Sahanlığı’ndaki varlıklarını birleştirerek %50-%50 ortaklığı tamamladı; ortaklar bu girişimi Kuzey Denizi’nin en büyük bağımsız petrol ve gaz üreticisi olarak tanımlıyor ve 2026’da günlük 140.000 varil petrol eşdeğerinin üzerinde üretim öngörüyor. Aberdeen merkezli ve CEO Neil McCulloch yönetimindeki girişim, Jackdaw ve Rosebank’in yanı sıra Buzzard, Mariner ve Clair sahalarını da işletiyor. Shell, St Fergus terminali dahil İngiltere gaz işleme altyapısını elinde tutarken, Equinor anlaşma dışında kalan Utgard ve Statfjord gibi sınır ötesi varlıklarını korudu.

Sektör tepkisi ve sırada ne var

Petrol ve gaz sektöründen gelen tepkiler olumlu ama eleştirel bir tonda. İngiltere’de kendi Kuzey Denizi üretim varlıkları bulunan INEOS, Jackdaw onayını memnuniyetle karşıladığını belirtirken hükümetin daha fazlasını yapması ve “Kuzey Denizi’ni vergilendirerek çökertmekten” vazgeçmesi gerektiğini söyledi; bu ifade, 2022’de getirilen ve o tarihten sonra birkaç kez uzatılan petrol-gaz kârları vergisine işaret ediyor. İngiltere hükümeti, Jackdaw duyurusunu Kuzey Denizi vergi gelirleriyle finanse edilecek ve yenilenebilir ile düşük karbonlu projelere yönlendirilecek 2 milyar sterlinlik bir “enerji zenginlik fonu” planıyla birlikte açıkladı; bu da bakanların gaz üretimini sürdürmekle net sıfır taahhütlerini dengeleme çabasının bir işareti.

Şimdi gözler, aynı hukuki süreçte iptal edilen daha büyük bir saha olan Rosebank’e çevrildi. Adura ve azınlık ortağı Ithaca Energy, bu proje için de ayrı bir hükümet kararını bekliyor; şirketler bu sahanın da büyük ölçüde inşaata hazır olduğunu belirtmişti. Bakanların Rosebank konusunda ne kadar hızlı hareket edeceği ve bu onayın yeni bir hukuki itiraza karşı dayanıp dayanmayacağı, Jackdaw onayının tek seferlik bir uzlaşı mı yoksa Finch kararının ardından askıda kalan İngiltere Kuzey Denizi projelerinin daha geniş çaplı bir şekilde serbest bırakılmasının başlangıcı mı olduğunu gösterecek.

Kaynaklar

• Oil & Gas Journal, “Adura gets NSTA consent to develop Jackdaw North Sea gas field,” 21 Ekim 2026 — düzenleyici onay, Rosebank zaman çizelgesi, INEOS tepkisi.
• Energy Voice, “What does approval of Jackdaw mean for the UK?,” 21 Ekim 2026 — bakanlık onayı, 2 milyar sterlinlik enerji zenginlik fonu.
• Oil & Gas Middle East, “Jackdaw wins UK nod for 6% gas boost,” 21 Ekim 2026 — hükümet üretim tahmini, Court of Session ve Finch kararı arka planı.
• Adura, “Adura to Boost UK Gas Supply With Jackdaw Approval,” 21 Ekim 2026 — şirket açıklaması, ısıtılacak ev sayısı tahmini, üretim zaman çizelgesi.
• Nasdaq (Reuters), “Shell (SHEL) Receives Regulatory Nod to Develop Jackdaw Field,” 21 Ekim 2026 — düzenleyici onay teyidi ve saha üretim tahmini.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Gary Bembridge from London, UK, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons — source