Almanya, RWE ve E.ON’un Urenco Payını 4 Milyar Euro’ya Satın Almayı Değerlendiriyor
Almanya hükümeti, Anglo-Hollanda-Alman ortaklığı Urenco’daki üçte birlik payı elinde bulunduran RWE ve E.ON’un hisselerini satın almayı değerlendiriyor. Alman basınına göre anlaşmanın değeri 4 milyar avroya (yaklaşık 4,3 milyar dolar) kadar çıkabilir. Haberi perşembe akşamı ilk duyuran Welt gazetesini Handelsblatt ve Der Spiegel takip etti. Dikkat çeken nokta şu: Almanya 2023’te son nükleer santralini kapatmış olsa da, Avrupa ve ABD’deki reaktörlere yakıt sağlayan bir uranyum zenginleştirme şirketinde doğrudan hissedar olmayı planlıyor.
Bütçe kaleminden sızan plan
Welt‘in haberine göre, Bundestag’ın 2027 bütçe taslağı üzerindeki son görüşmelerinde enerji şirketlerindeki pay alımları için ayrılan 4 milyar avroluk yeni bir kalem ortaya çıktı. Siyasi kaynaklar bu tutarın Urenco için ayrıldığını söylüyor; ancak Almanya’nın Maliye ve Ekonomi bakanlıkları kalemin ne için olduğunu açıklamadı. Federal hükümet, RWE ve E.ON konuyla ilgili resmi bir yorum yapmaktan kaçındı ve şu ana kadar imzalanmış bir satın alma sözleşmesi yok. Fiyat ve kapanış takvimi teyit edilmedi; aşağıdaki rakam ve gerekçeler, Reuters veya başka bir haber ajansı tarafından bağımsız olarak doğrulanmamış Alman basın haberlerine dayanıyor.
Londra neden Berlin’in almasını istiyor?
Hükümet çevrelerine dayanan Handelsblatt haberine göre, pay alımı talebi Berlin’den değil Londra’dan geldi: İngiltere, payın başka bir alıcının eline geçmemesi için Almanya’nın devreye girmesini istedi. Bunun nedeni, İngiltere’nin nükleer caydırıcılığını modernize etme sürecinde Urenco’ya duyduğu ihtiyaç. Urenco’nun İngiltere’deki Capenhurst tesisi, nükleer denizaltıları güçlendiren reaktörler dahil askeri reaktörler için yakıt üretebilen nadir Batılı tesislerden biri. Berlin, bu planlardan bilgilendirildiğini ve bunların Urenco’yu kesinlikle sivil amaçlarla sınırlayan ve mülkiyet değişikliklerinde üç hükümet ortağının da onayını gerektiren 1970 tarihli Almelo Antlaşması’na uygun olduğunu değerlendirdiğini açıkladı.
RWE ve E.ON neden vazgeçmek istiyor?
Urenco; İngiltere ve Hollanda hükümetleri ile RWE ve E.ON’un ortak kontrolündeki Uranit holdingi arasında eşit üçte birlik paylarla bölüşülüyor. Welt‘e göre, Almanya nükleer santrallerini kapattıktan sonra bu payın iki Alman şirketi için stratejik önemi büyük ölçüde kalmadı; üstüne Urenco’nun askeri yakıt tedarikindeki artan rolü de şirketleri hissedar olarak kalmak konusunda tedirgin ediyor. RWE kamuoyuna payından çıkmak istediğini açıkladı; E.ON CEO’su Leonhard Birnbaum ise herhangi bir satışın önce hükümet onayı gerektireceğini söyledi. Bu, payın satılmaya çalışıldığı ilk seferi değil: 2015-2016 civarında yürütülen önceki satış süreci, Rusya’nın Rosatom’u ve Fransa’nın Areva’sının ilgisinin nükleer silahların yayılmasını önleme gerekçesiyle reddedilmesinin ardından çökmüştü. Bu geçmiş, Berlin’in neden özel bir alıcı yerine kendisinin tercih edildiğini de açıklıyor.
Dört tesis, bir Soğuk Savaş antlaşması
Urenco; Almanya’da Gronau, Hollanda’da Almelo ve İngiltere’de Capenhurst’te santrifüjle zenginleştirme tesisleri işletiyor; dördüncü tesis ise ABD’nin New Mexico eyaletindeki Eunice’de bulunuyor ve ülkede faaliyette olan tek ticari zenginleştirme tesisi. Gronau, Almanya’nın nükleer çıkışının dışında tutuldu ve süresiz işletme lisansına sahip; bu da zenginleştirme ile reaktör işletmeciliğinin, Almanya’nın nükleer karşıtı siyasi uzlaşısı içinde bile ayrı meseleler olarak ele alındığını gösteriyor. Daha geniş çerçevede Batılı hükümetler için Urenco’nun mülkiyetinde daha sıkı bir kontrol kurmak, 2022’den bu yana sivil ve müttefik askeri yakıt ihtiyaçlarında Rusya bağlantılı zenginleştirme kapasitesine bağımlılığı azaltma çabasının bir parçası — aynı mantık, alıcıları 2030’a kadar uranyum üretimini ikiye katlamayı hedefleyen Özbekistan gibi alternatif tedarikçilere yönlendiriyor ve bu ayın başında Urenco’nun ABD iştirakinin daha yüksek zenginlikte LEU+ yakıtın ticari üretimine başlamasına da yol açtı.
Piyasalar haberleri bir anlaşmanın alışılmadık şekilde yakınlaştığının işareti olarak okudu: E.ON hisseleri cuma günü yaklaşık %1,5 yükselerek Alman DAX endeksinin en çok kazandıranları arasına girdi, RWE hisseleri de yaklaşık %0,3 arttı. Yine de hükümetin, RWE’nin ve E.ON’un konuyla ilgili resmi sessizliğini sürdürmesi, olası bir işlemin büyüklüğü, yapısı ve zamanlamasını 2027 bütçesinin Bundestag’daki son oylamalarına kadar açık bir soru olarak bırakıyor. RWE bu yıl büyük Avrupa enerji anlaşmalarına yabancı değil: şirket ayrıca KKR ile İngiltere’deki 12 milyar sterlinlik rüzgar yatırımında finansmanı kesinleştirdi; bu da şirketin portföyünü hem yenilenebilir enerjide hem de mirası nükleer bağlantılı varlıklarda ne kadar aktif şekilde yeniden şekillendirdiğini gösteriyor.
Kaynaklar
- Oilprice.com, “Germany Eyes €4 Billion Buyout of RWE and E.ON’s Urenco Stake,” 13 Kasım 2026 — anlaşma değeri, piyasa tepkisi, mülkiyet yapısı. oilprice.com
- Welt, 12 Kasım 2026 — bütçe kalemi haberinin kaynağı (ikincil haberlerle).
- Handelsblatt, 13 Kasım 2026 — İngiltere’nin Berlin’den talebi, askeri yakıt bağlamı (ikincil haberlerle).
- Reuters, MLQ.ai aktarımıyla, 13 Kasım 2026 — taslak satın alma sözleşmesi ve kapanış takvimi.
Temsilî görsel. Fotoğraf: Christian David, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons — source