Ukrayna Dronları Perm ve Rostov’da İki Rus Rafinerisini Devre Dışı Bıraktı

Ukrayna insansız hava araçları, Cuma günü (25 Eylül) birbirinden yaklaşık 1.500 kilometre uzaklıktaki iki Rus petrol rafinerisini aynı gece devre dışı bıraktı. Ural Dağları’ndaki Perm bölgesinde Lukoil’e ait rafineri ile Rostov bölgesindeki Novoşahtinsk rafinerisi, bölge valilerinin doğrulamasıyla üretimi durdurdu. Saldırılar, Rusya’nın zaten uzun süredir devam eden yurt içi dizel ihracat yasağıyla zorlanan rafinaj sektörüne ek bir darbe niteliğinde.

Bir gecede iki rafineri, 1.500 kilometre arayla

Perm Valisi Dmitriy Mahonin ve Rostov Valisi Yuriy Slyusar, saldırıları Cuma günü resmi kanallardan ayrı ayrı doğruladı. Slyusar’ın açıklamasına göre günde yaklaşık 110.000 varil ham petrol işleyen Novoşahtinsk rafinerisi hasar gördü ve faaliyetini durdurdu. Perm’deki saldırı ise Ukrayna sınırından yaklaşık 1.450 kilometre içeride bir tesisi vurarak, Ukrayna dronlarının Rus topraklarına şimdiye dek yaptığı en derin sızmalardan birine işaret etti.

Rusya Savunma Bakanlığı, Perşembe akşamından Cuma sabahına kadar ilhak edilmiş Kırım dahil ülke genelinde 592 Ukrayna dronunu düşürdüğünü açıkladı; bu rakam, gece boyunca gerçekleşen saldırının kapsamının olağandışı büyüklüğünü ortaya koyuyor. İki rafinerinin yanı sıra, Ulyanovsk’ta haberleşme ve radyo bileşenleri üreten bir elektronik fabrikası da vuruldu; Voronej’de ise bir sentetik kauçuk tesisinin hasar gördüğü bildirildi. Ukraynalı yetkililer, bağlantılı saldırılarda Rusya’da biri Perm bölgesinde biri Belgorod’da olmak üzere en az iki kişinin hayatını kaybettiğini, Ulyanovsk’ta ise en az sekiz kişinin yaralandığını duyurdu.

Süregelen bir rafineri kampanyasının parçası

Cuma günkü saldırılar, Ukrayna’nın 2026 boyunca sürdürdüğü ve Rusya’nın hem ordusu hem de iç piyasası için dizel ve jet yakıtı üretme kapasitesini aşındırmayı hedefleyen sistematik kampanyanın devamı niteliğinde. Kiev daha önce Moskova yakınlarındaki ve Yaroslavl’daki rafinerileri de vurmuştu; bu süreç, kışa girerken zaten Avrupa’nın gaz depolama seviyelerinin ortalamanın altında seyretmesiyle gerilen enerji tablosuna ayrı bir baskı unsuru ekliyor. Rusya, bu birikimli hasara ve ortaya çıkan arz açığına yanıt olarak Temmuz’dan bu yana dizel ihracat kısıtlamalarını sürdürüyor ve bu yasağı 31 Ekim 2026’ya kadar uzatma sinyali veriyor — bu da rafineri kampanyasının, cephedeki gelişmelerden bağımsız olarak ülkenin yakıt ihracat kapasitesi üzerinde ölçülebilir bir etki yarattığının göstergesi.

Çifte saldırı, diplomatik açıdan da Moskova için can sıkıcı bir zamanlamayla geldi. Saldırılar, Washington ile Tahran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik ABD arabuluculuğundaki görüşmelerin New York’ta sürdüğü haftaya denk geldi; Rusya-Ukrayna arasındaki ayrı temaslar da savaşın gölgesinde devam ediyor. Her iki rafineri saldırısının da Hürmüz görüşmeleriyle doğrudan bir bağlantısı bulunmuyor, ancak ikisi de zaten Körfez’deki gerginlik nedeniyle baskı altında olan küresel petrol arz tablosuna ekleniyor.

Moskova’yı kısıtlamaya zorlayan bir kampanya

Ukrayna’nın rafineri kampanyası 2026 başından bu yana dalgalar halinde sürüyor; Baltık kıyısından Volga havzasına, Cuma günkü saldırıyla birlikte artık Ural Dağları’nın derinliklerine kadar uzanan tesisleri hedef alıyor. Her başarılı vuruş, Rus operatörleri aynı maliyetli döngüye sokuyor: hasarlı distilasyon ünitelerini devre dışı bırakmak, ham petrolü hâlâ çalışan rafinerilere yönlendirmek ve aksi takdirde ihraç edilecek yakıt stoklarını eritmek. Bu birikimli etki, manşetlere yansıyan üretim rakamlarından çok politika düzeyinde görünür oldu — Moskova’nın Temmuz’dan bu yana dizel ihracat kısıtlamalarını sürdürmesi ve bunları Ekim sonuna kadar yeniden uzatması, analistler tarafından geniş ölçüde, kampanyanın tek tek rafineriler kısmen yeniden faaliyete geçse bile ihraç edilebilir fazlayı sıkıştırdığının bir kanıtı olarak okunuyor.

İki orta ölçekli rafineri neden piyasa için önemli?

Ne Novoşahtinsk ne de Perm’deki tesis, Rusya’nın en büyük rafinerileri arasında yer alıyor; yetkililer de saldırıların ulusal üretimi felç edici boyutta olmadığını belirtiyor. Ancak burada asıl önemli olan tek bir tesis değil, tekrarlanan örüntü: coğrafi olarak dağılmış, art arda gelen saldırılar Rus rafinericileri maliyetli bir onarım, yeniden yönlendirme ve kısıtlama döngüsüne sokuyor ve Moskova’nın döviz geliri ihtiyacına rağmen dizel ihracat yasağını kaldırmaya neden yanaşmadığını açıklıyor. Petrol tacirleri için bu saldırılar, zaten Körfez’deki gerginlik nedeniyle oynak seyreden piyasaya eklenen bir değişken daha; benzer bir dinamik daha önce Suudi Arabistan’ı Doğu-Batı boru hattı üzerinden ham petrol sevkiyatını yeniden yönlendirmeye zorlamıştı. Brent petrol bu hafta varil başına 105-107 dolar bandında işlem görüyor.

Cuma günü itibarıyla ne Lukoil ne de Rusya federal enerji bakanlığı, hasarın boyutuna veya rafinerilerin yeniden faaliyete geçme takvimine ilişkin kamuoyuna bir açıklama yaptı; buradaki bilgiler bölgesel yönetim açıklamalarına dayanıyor ve rafineri düzeyinde bağımsız verilerle henüz doğrulanmadı.

Kaynaklar

• The Moscow Times, “At Least 2 Killed as Ukraine Strikes Industrial Sites Across Russia,” 25 Eylül 2026
• OilPrice.com, “Ukraine Drone Strike Knocks Out Russia’s Novoshakhtinsk Refinery,” 25 Eylül 2026
• Bloomberg, “Small Refinery in Southern Russia Halts Runs After Attack,” 25 Eylül 2026

Temsilî görsel. Fotoğraf: Rotafinus, CC0, via Wikimedia Commons — source