Samsun’da arıtma çamuru enerjiye dönüşüyor: Türkiye’nin ilk kurutma ve piroliz tesisi test aşamasında
Samsun Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı SASKİ, Tekkeköy’de kurulan Atık Su Arıtma Çamuru Kurutma ve Piroliz Tesisi’nde montaj çalışmalarının tamamlandığını ve tesisin test ve devreye alma sürecine girdiğini duyurdu. Haberlere 23 Eylül 2026’da yansıyan açıklamaya göre çamur önce kurutulacak, ardından piroliz teknolojisiyle enerjiye dönüştürülecek. SASKİ tesisi Türkiye’de bir ilk olarak tanımlıyor.
Arıtma çamuru neden bir enerji konusu
Her atık su arıtma tesisi, suyu temizlerken geriye çamur bırakır. Bu çamurun taşınması, depolanması ve bertarafı belediyeler için ayrı bir maliyet kalemidir. Çamuru enerji kaynağına çevirmenin en bilinen yolu biyogazdır: Eskişehir’de ESKİ, arıtma çamurunu biyogaza dönüştürüp iki adet 1 MW’lık kojenerasyon ünitesinde elektrik ve ısı üretiyor. Kurumun açıkladığına göre 2025’te biyogazdan yaklaşık 7,33 milyon kWh elektrik üretildi ve bu, arıtma tesisinin yıllık elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 48’ine karşılık geldi. Samsun ise farklı bir yol seçiyor: kurutma ve piroliz.
Samsun’da süreç nasıl işleyecek
Piroliz, organik maddenin oksijensiz ortamda ve yüksek sıcaklıkta ayrıştırılması demek. Yakma değildir; ürün olarak gaz ve katı bir karbon kalıntısı çıkar. SASKİ’nin daha önceki duyurularına göre tesiste, 24 atık su arıtma tesisinde oluşan günde yaklaşık 70 ton arıtma çamuru piroliz gazı teknolojisiyle işlenecek. Sürecin yan ürünü olan biyokömürün beton üretiminde mineral katkı, asfaltta dolgu malzemesi, çöp depolama sahalarında koku giderici ve orman yangınlarının önlenmesi ile yangın sonrası rehabilitasyonda kullanılması hedefleniyor. Belediye Başkanı Halit Doğan, projenin yalnızca çevresel değil ekonomik kazanım da sağlayacağını belirtti.
Neler açıklandı, neler açıklanmadı
| Konu | Durum |
|---|---|
| Yer | Tekkeköy, Samsun (Doğu İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi sahası) |
| Aşama | Montaj tamam, test ve devreye alma |
| Çamur miktarı | Günde yaklaşık 70 ton, 24 arıtma tesisinden (önceki duyurular) |
| Enerji üretim kapasitesi | Açıklanmadı |
| Yatırım tutarı | Açıklanmadı |
| Biyokömür miktarı | Açıklanmadı |
Sayılarla ilgili bir çekince
70 tonluk rakamın çamurun hangi nem oranındaki miktarı olduğu belirtilmiyor. Arıtma çamuru büyük ölçüde sudan oluştuğu için kuru madde oranı bilinmeden tesisin ne kadar enerji üreteceği hesaplanamıyor. Bu nedenle haneye karşılık gelen bir elektrik rakamı verilmiyor; SASKİ üretim verisi paylaştığında bu hesap yapılabilir.
Takip edilecek sorular
Kurutma aşaması genellikle ısı gerektirir; piroliz gazının kurutmayı ne ölçüde karşılayacağı, yani tesisin net enerji dengesi ilk verilerle görülecek. Piroliz gazının elektrik, ısı ya da yalnızca proses ısısı için mi kullanılacağı da henüz açık değil. Biyokömürün beton ve asfalt gibi kullanımlarda geçerli olması ise ürün kalitesine ve ilgili mevzuata bağlı. Bu sorular test sürecinden çıkacak verilerle netleşecek.
Kaynaklar
- Samsun’da çamurdan enerji: piroliz tesisi test sürecine girdi (23 Eylül 2026)
- Enerjiye dönüşen atık çamur: Samsun’da piroliz tesisi test aşamasında
- Türkiye’de bir ilk: atık su çamurları enerjiye dönüşecek (SASKİ / Samsun Büyükşehir açıklamaları)
- ESKİ atık su çamurlarından enerji üretiyor (Temmuz 2026)
Not: Tesise ilişkin tüm bilgiler SASKİ ve Samsun Büyükşehir Belediyesi açıklamalarına dayanmaktadır; bağımsız bir doğrulama veya teknik denetim bulunmamaktadır.
Temsilî görsel. Fotoğraf: CEphoto, Uwe Aranas, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons — source
