TotalEnergies, SOCAR ve XRG, Absheron Gaz Sahası Genişlemesi İçin Yatırım Kararı Aldı

TotalEnergies, Azerbaycan’ın devlet enerji şirketi SOCAR ve ADNOC’un uluslararası yatırım kolu XRG, Hazar Denizi’ndeki Absheron gaz ve kondensat sahasının tam kapasiteye çıkarılması için yatırım kararını (FID) aldıklarını 26 Eylül’de Bakü’de düzenlenen Azerbaycan Uluslararası Yatırım Forumu’nda açıkladı. Genişleme sahanın gaz üretimini yaklaşık dört katına çıkaracak, 2029’da devreye girecek ve üretilen gazın bir kısmı Türkiye’ye ihraç edilecek.

Zaten üretimde olan bir sahada dört katlık artış

Absheron, Bakü’nün yaklaşık 100 kilometre güneydoğusunda, Hazar Denizi’nde yer alıyor ve tahmini 140 milyar metreküp üretilebilir gaz rezervine sahip. 2023’te tek bir deniz altı kuyusuyla üretime başlayan ilk aşama şu anda yılda 1,5 milyar metreküp (bcma) gaz ve günde 12.000 varil kondensat üretiyor. Bu hafta onaylanan tam saha geliştirme projesi üç deniz altı kuyusu ve yeni bir kara üstü işleme tesisi ekleyerek kapasiteyi 6 bcma gaz ve günde 47.000 varil kondensata çıkaracak — genişleme tamamlandığında gaz hacminde dört katlık bir artış anlamına geliyor. Projeyi işleten TotalEnergies %35 hisseye sahip; SOCAR da aynı şekilde %35, XRG ise %30 pay taşıyor.

Türkiye’ye zaten ulaşan bir hat

TotalEnergies’e göre ek gaz, Azerbaycan’ı Türkiye’ye ve oradan Avrupa pazarlarına bağlayan mevcut altyapı üzerinden taşınacak — Azerbaycan’ın Şahdeniz sahasının yıllardır Güney Kafkasya Boru Hattı, TANAP ve Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) üzerinden Türkiye ve Avrupa’ya gaz gönderdiği aynı koridor. 2022’den bu yana Avrupa Birliği’nin Rus boru hattı gazına alternatif olarak Azerbaycan’a yönelmesiyle bu koridorun önemi arttı; TAP hattı Azerbaycan gazını Yunanistan, Arnavutluk ve İtalya’ya taşırken, Güney Kafkasya Boru Hattı ve TANAP Gürcistan ve Türkiye üzerinden kara geçişini sağlıyor. Absheron’un gazı Şahdeniz hacimlerinden ayrı bir akış olduğu için, bu ek üretim SOCAR ve ortaklarına sahadan çıkan gazın ne kadarının Türkiye’de kalacağı, ne kadarının batıya devam edeceği konusunda daha fazla esneklik sağlıyor. Bu gelişme, bu yıl Kuzey Avrupa gaz piyasalarını vuran fiyat dalgalanmalarına ve Avrupa’nın kışa düşük depolama seviyeleriyle girmesine karşı bölgesel arz çeşitlendirme çabalarına önemli bir katkı sunuyor.

XRG neden Hazar’da bahsini büyütüyor

Abu Dabi merkezli ADNOC’un 2024’te BAE dışında küresel bir gaz, LNG ve kimyasallar portföyü kurmak amacıyla oluşturduğu uluslararası yatırım aracı XRG, Absheron’un ilk aşamasında %30 hisse almıştı ve şimdi tam saha genişlemesiyle bu payı büyütüyor. SOCAR için proje, uzun soluklu Şahdeniz gelişiminden ayrı ikinci büyük bir gaz varlığını daha yüksek üretime taşıyor; devlet şirketi bu şekilde Azerbaycan’ın hem iç pazara hem Türkiye’ye gaz tedarikçisi rolünü sürdürmeye çalışıyor. TotalEnergies, projenin operasyonel emisyon yoğunluğunun varil petrol eşdeğeri başına 4 kilogram CO2 eşdeğerinin altında kalmasının beklendiğini belirtti; şirket Hazar’daki gaz üretimini büyütürken bu rakamı öne çıkarıyor.

Kaynaklar

• TotalEnergies basın odası, “Azerbaijan: TotalEnergies Announces Final Investment Decision for Absheron Full Field Development,” 26 Eylül 2026 — hisse oranları, rezerv ve üretim rakamları, devreye alma takvimi, emisyon yoğunluğu. totalenergies.com
• Reuters (TradingView News aktarımıyla), “SOCAR, TotalEnergies and XRG take final investment decision for Absheron gas field,” 26 Eylül 2026 — FID ve forum açıklamasının bağımsız teyidi. tradingview.com
• GCC Business News, “XRG backs major Azerbaijan gas expansion with Absheron investment,” Eylül 2026 — XRG’nin rolüne ilişkin ek ayrıntılar. gccbusinessnews.com
• The Daily Energy’nin Türkiye’nin gaz tedarik karması ve bu yılki Avrupa gaz fiyat dalgalanmalarına ilişkin önceki haberleri — bölgesel bağlam.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Gulustan, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons — source