NRC, Dow’un Teksas’taki SMR Projesi İçin Nihai Güvenlik İncelemesini Tamamladı

ABD Nükleer Düzenleme Kurumu (NRC), Dow Chemical’ın bağlı şirketi Long Mott Energy’nin Teksas’ın Calhoun County bölgesindeki Seadrift tesisinde inşa etmeyi planladığı dört üniteli küçük modüler reaktör (SMR) santrali Long Mott Generating Station için nihai güvenlik değerlendirmesini tamamladı. 30 Ekim tarihli mektupta NRC uzmanları, önerilen tasarım ve sahanın inşaata başlamak için yeterli güvenlik temelini sağladığı sonucuna vardı; bu, kurumun inşaat iznini onaylaması veya reddetmesi öncesindeki son büyük teknik eşiğin geçildiği anlamına geliyor.

Bir Sanayi Tesisinde Dört Reaktör

Long Mott projesi, her biri 200 MWt (yaklaşık 80 MWe) kapasiteli dört X-energy Xe-100 yüksek sıcaklıklı gazla soğutulan reaktörünü kullanacak; saha genelinde toplam ısıl kapasite 800 MWt olacak. Santral, Dow’un bitişiğindeki petrokimya tesisine hem elektrik hem de proses buharı sağlamak üzere tasarlandı; fazla elektrik ise Teksas şebekesine aktarılacak. X-energy, Long Mott’u ABD’de bir sanayi tesisinde önerilen ilk şebeke ölçekli ileri reaktör projesi olarak tanımlıyor; amaç SMR’lerin sadece kamu elektrik üretimine değil, ağır sanayiye de doğrudan hizmet verebileceğini göstermek.

Xe-100, konvansiyonel hafif sulu reaktörlere kıyasla daha yüksek sıcaklıklarda çalışan, helyumla soğutulan bir çakıl yataklı (pebble-bed) tasarım. X-energy bunun sanayi buharı tedarikini elektrikle birlikte sunmaya uygun hale getirdiğini belirtiyor. Long Mott Energy, inşaat izni başvurusunu NRC’ye Mart 2025’te yaptı; kurum başvuruyu iki ay sonra resmi incelemeye kabul etti.

NRC’nin Karara Bağladığı ve Henüz Bağlamadığı Noktalar

Bir inşaat izni başvurusunun onaylanabilmesi için NRC’nin hem çevresel hem de güvenlik incelemesini tamamlaması gerekiyor. Çevresel tarafta süreç mayıs ayında, kurumun bir Çevresel Değerlendirme raporu ve “önemli etki yok” bulgusu yayımlamasıyla tamamlanmıştı. 30 Ekim’deki nihai güvenlik değerlendirmesi raporu ise daha teknik ve zorlu olan ikinci incelemeyi kapatıyor; NRC uzmanları Long Mott’un önerilen tasarım ve sahasının ABD nükleer düzenlemeleri kapsamında “inşaata başlamak için güvenlik temeli sağladığı” sonucuna ulaştı.

Bu, inşaat izninin onaylandığı anlamına gelmiyor. NRC’nin kendi süreç açıklamaları, kalan lisanslama koşullarını ve kurumun lisanslama kurulu önünde zorunlu bir duruşmayı da kapsayan nihai kararın henüz verilmediğini açıkça gösteriyor. NRC sosyal medya hesabından yalnızca inşaat izni duyurusunun “yakında” geleceğini belirtti, kesin bir tarih vermedi. Xe-100, NRC’nin daha yeni risk-bilgili, performans-temelli lisanslama çerçevesi altında inşaat izni için değerlendirilen ilk yüksek sıcaklıklı gazla soğutulan reaktör tasarımı olduğu için, bu dosya aynı zamanda söz konusu çerçevenin pratikte nasıl işlediğinin bir testi olarak da izleniyor; NRC’nin X-energy ile tasarıma ilişkin ön başvuru görüşmeleri 2018’e kadar uzanıyor.

ABD’de Daha Geniş Bir Reaktör Yerleşim Dalgasının Parçası

Long Mott, aynı anda ABD’de lisanslama sürecinden geçen birkaç X-energy bağlantılı SMR projesinden biri. Şirket ayrıca Indiana’da emekliye ayrılmış bir kömür santrali sahasında AEP ve Amazon ile 960 MW’lık bir Xe-100 projesini inceliyor; bu da ABD’deki daha geniş ileri reaktör ve yakıt tedariki yatırım dalgasının bir parçası — bu dalganın içinde Westinghouse’un Güney Karolina’da inşa ettiği 1 milyar dolarlık düşük zenginleştirilmiş uranyum yakıt tesisi de yer alıyor. Dow ve X-energy’nin Long Mott’ta izlediği sanayi tesisi yerleşim modeli, askeri üsler gibi özel ve yüksek güvenlikli yükler için mikroreaktör kullanımı önerilerini de andırıyor; buradaki ortak mantık, üretimi geniş bir şebekeyi beslemek yerine belirli ve sabit bir müşteriyle aynı sahada konumlandırmak.

Dow, projeyi ABD’deki en büyük üretim sahalarından birinde buhar ve elektrik tedarikini gaz veya şebeke alternatiflerini beklemeden karbonsuzlaştırmanın bir yolu olarak sunuyor; X-energy ise güvenlik değerlendirmesinin tamamlanmasını, Enerji Bakanlığı’nın İleri Reaktör Gösterim Programı kapsamında başlayan tasarım çalışmalarının bir doğrulaması olarak gösteriyor. İki şirket de toplam proje maliyetini açıklamadı; sektör basınında dolaşan bir inşaat maliyeti tahmini yaklaşık 2,4 milyar dolar olsa da bu rakamı ne Dow ne de X-energy resmi olarak teyit etti.

Kaynaklar

• ABD Nükleer Düzenleme Kurumu (NRC), Long Mott Energy LLC’ye nihai güvenlik değerlendirmesi raporu mektubu, 30 Ekim 2026 — güvenlik temeli sonucu, inceleme kapsamı.
• World Nuclear News, “Texas SMR plant moves to final permitting stage,” 2 Kasım 2026 — proje tanımı, takvim, NRC açıklamaları.
• X-energy Inc., NRC nihai güvenlik değerlendirmesi raporunun tamamlanmasına ilişkin yatırımcı açıklaması, 30 Ekim 2026 — reaktör özellikleri, şirket açıklaması.
• The Dow Chemical Company, NRC Çevresel Değerlendirme bulgusuna ilişkin basın açıklaması, Mayıs 2026 — saha ve proje amacı.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission, Public domain, via Wikimedia Commons — source