Nijer ile Atomic Eagle, Madaouela Uranyum Projesi İçin Madencilik Sözleşmesi İmzaladı

Nijer hükümeti ile Avustralyalı madencilik şirketi Atomic Eagle, 25 Eylül’de Niamey’de bir Madencilik Sözleşmesi imzalayarak şirketin Madaouela uranyum projesindeki haklarını yeniden tesis etti. Anlaşma, Nijer’in 2024’te önceki hak sahibinin madencilik izinlerini iptal etmesiyle başlayan uyuşmazlığı resmen sona erdiriyor. Sözleşmeyle işletme ruhsatı, Atomic Eagle’ın Nijerli iştiraki MAMICO’ya veriliyor; şirket yüzde 60, Nijer devleti ise yüzde 40 pay sahibi oluyor.

Sözleşmenin şartları

Anlaşmayı Atomic Eagle CEO’su Phil Hoskins ile Nijer Madenler Bakanı Albay-Komiser Abarchi Ousmane imzaladı. Sözleşme, yenileme hükümleriyle birlikte ilk etapta 10 yıllık bir süreyi kapsıyor ve projeyi gelecekteki politika değişikliklerinden koruması beklenen hukuki, mali ve düzenleyici istikrar maddeleri içeriyor. Atomic Eagle, imzadan itibaren 30 gün içinde Nijer’e 5 milyon dolar, inşaatın başlamasıyla birlikte ise ek 5 milyon dolar ödeyecek; ayrıca önümüzdeki iki yıl boyunca fizibilite çalışmalarını güncellerken, çevresel izinleri alırken ve proje finansmanını sağlarken devletin gelecekteki finansman yükümlülüklerinin 40 milyon dolara kadarını üstlenmeyi kabul etti. İmza, Atomic Eagle’ın selefinin Nijer’e karşı açtığı uluslararası tahkim davasının resmen sona erdirilmesini de tetikliyor.

Uyuşmazlığın geçmişi

Arlit kasabası yakınındaki Madaouela projesinin işletme ruhsatı 2016’da, Nijer’de 2007’den beri faaliyet gösteren ve projeye yaklaşık 160 milyon dolar yatırım yapan GoviEx Uranium’a verilmişti. Nijer’de 2023’teki darbeyle iktidara gelen askeri yönetim, 2024’te GoviEx’in işletme ruhsatını iptal ederek varlığı devlete devretti; bunun üzerine GoviEx, Aralık 2024’te Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıkları Çözüm Merkezi’nde (ICSID) tahkim süreci başlattı. Taraflar, uzlaşma görüşmeleri yürütmek amacıyla Ocak 2025’te davayı askıya aldı ve GoviEx, Kasım 2025’te Avustralya borsasında işlem gören Tombador Iron ile birleşerek Atomic Eagle’ı oluşturdu. Ağustos 2026’da açıklanan çerçeve anlaşması, Perşembe günü resmileşen Madencilik Sözleşmesi’nin temelini oluşturdu ve tahkim sürecinin sona erdirilmesini tetikledi.

Nijer için daha büyük pay, Atomic Eagle için büyük bir rezerv

Madaouela projesinde, 96,9 milyon libresi ölçülmüş ve gösterilmiş kategoride olmak üzere toplam yaklaşık 116,5 milyon libre uranyum oksit (U3O8) rezervi bulunuyor; bu da projeyi Afrika’daki geliştirilmemiş en büyük uranyum yataklarından biri yapıyor. Devletin yüzde 40’lık payı, GoviEx’in orijinal ruhsatındaki paydan iki kat daha fazla; bu da 2023’ten bu yana Afrika hükümetlerinin madencilik anlaşmalarında daha büyük hisse talep etme eğilimini yansıtıyor. Nijer, Orano’nun uzun süredir işlettiği Somair madeni sayesinde tarihsel olarak dünyanın önde gelen uranyum üreticileri arasında yer alsa da, sektördeki üretim ve yabancı yatırım darbeden bu yana istikrarsız seyrediyor; darbe Orano’nun ülkedeki konumunu da zorlamıştı. Atomic Eagle, anlaşmanın Madaouela’ya yönelik finansman ilgisini yeniden canlandırmasını beklediğini belirtiyor; ancak inşaat kararı hâlâ önümüzdeki iki yıl içinde tamamlanacak fizibilite ve çevresel çalışmalara bağlı — yani hukuki uyuşmazlık çözülmüş olsa da ilk üretim hâlâ yıllar sonrasına işaret ediyor.

Kaynaklar

• World Nuclear News, “Agreement clears way for resumption of Niger uranium project,” 25 Eylül 2026
• MINING.COM, “Atomic Eagle expects renewed financing interest in Niger after uranium deal,” Eylül 2026
• Miningmx, “Niger doubles stake in Madaouela uranium project,” Eylül 2026

Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission from US, Public domain, via Wikimedia Commons — source