Irak, Güneş Enerjisi Ekipmanlarında Gümrük Vergisini Tamamen Kaldırdı

Irak Bakanlar Kurulu, ithal güneş enerjisi ekipmanlarına uygulanan gümrük vergisini tamamen kaldırma kararı aldı. Devlete bağlı Irak Haber Ajansı’nın (INA) haberine göre bu adım, yıl başında yüzde 33’e kadar çıkan vergilerin iki aşamalı olarak sıfırlanması sürecini tamamlıyor.

Yüzde 33’ten Yüzde 5’e, Oradan Sıfıra

Hükümet, güneş panelleri, inverterler, kablolar ve lityum bataryalara uygulanan vergiyi önce Şubat 2026’da yüzde 5’e indirmişti; Global Trade Alert bu kararın yürürlük tarihini 22 Şubat olarak kaydediyor. İndirim, Elektrik Bakanı Ali Saadi Waheeb’in önerisinin ardından geldi ve aynı ay Irak Merkez Bankası’nın konut tipi güneş sistemleri için 6 milyar Irak dinarı (yaklaşık 4,6 milyon dolar) tutarında kredi açmasıyla eş zamanlı gerçekleşti.

INA’nın aktardığına göre son karar, kalan yüzde 5’lik vergiyi de tamamen kaldırıyor; ajans bu adımın “yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi desteklemek ve bu sistemlerin edinilme maliyetlerini düşürmek” amacıyla alındığını belirtiyor. Vergilerin tamamen kaldırılmasına yönelik teknik bir öneri, en azından Temmuz 2026’dan beri gündemdeydi; Irak Yenilenebilir Enerji Ulusal Ekibi başkanı o dönemde bu seçeneğin değerlendirildiğini açıklamıştı.

Şebeke Bağlantı Kuralları Hâlâ Taslak Halinde

Daha ucuz ithalat, Iraklı hane ve işletmelerin güneş enerjisine geçişinin önündeki engellerden sadece biri. Elektrik Bakanlığı, çatı ve dağıtık güneş sistemlerinin ulusal şebekeye nasıl bağlanacağını düzenleyen, akıllı sayaç hükümleri de içeren 40 maddelik bir taslak hazırladı. Bu taslak hâlâ hukuki incelemesi için Devlet Şurası’nda bekliyor; onaylanması için önce buradan geçip ardından Bakanlar Kurulu’na gitmesi gerekiyor — yani şebeke bağlantı çerçevesi, vergi indiriminin birkaç adım gerisinde kalıyor.

Irak’ın güneş enerjisi kapasitesi hedeflerinin hâlâ oldukça altında. IRENA verilerine göre ülkenin toplam kurulu güneş kapasitesi 2024 sonunda sadece 42 megavattı; ancak bu tablo değişmeye başladı: Irak’ın ilk güneş paneli üretim hattı Temmuz 2026’da Kerbela’da açıldı ve aynı ilde, Eylül 2025’te 22 megavatlık ilk aşaması devreye alınan 300 megavatlık bir proje inşa ediliyor. Basra’da ise ülkenin geliştirilmekte olan en büyük projesi olan 1 gigavatlık güneş santrali, Mart 2026’da 61 megavatlık kapasiteyle deneme işletmesine başladı.

Bölgesel Bir Eğilimin Parçası

Irak’ın bu adımı, Körfez ve Kuzey Afrika’daki diğer hükümetlerin güneş enerjisi benimsenmesini hızlandırmak için kullandığı gümrük ve finansman teşviklerine benziyor; Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın büyük ölçekli ihalelerinden bölgedeki daha küçük ithalat kolaylıklarına kadar geniş bir yelpazede örnekler var. Adım, Irak’ın yurt içi üretim açığını kapatmak için İran’dan gaz ve elektrik ithalatına hâlâ ağırlıklı olarak bağımlı olduğu bir dönemde geliyor; Bağdat bu bağımlılığı azaltmak istediğini defalarca dile getirmişti, bu da ucuz güneş ithalatını çevresel olduğu kadar bir enerji güvenliği meselesi haline getiriyor. Bölgede BAE merkezli Masdar ve EWEC, 7/24 çalışan güneş-depolama projeleriyle ilerlerken, Norveç’in kalkınma finansmanı kuruluşu Norfund gibi yatırımcılar Küresel Güney’deki güneş projelerinde hisse alarak finansman maliyetlerini düşürmeye çalışıyor — Irak’ın henüz büyük ölçekte başvurmadığı bir model.

Kaynaklar

• pv magazine, “Iraq removes import tariffs on solar systems,” 22 Ekim 2026 — Bakanlar Kurulu kararı, INA açıklaması ve şebeke düzenlemesi ayrıntıları, Irak Haber Ajansı’na dayanarak.
• Global Trade Alert, Irak’ın Şubat 2026 gümrük vergisi indirimine ilişkin kayıt — ilk yüzde 5’lik indirimin kapsamı ve yürürlük tarihi.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Dr. Chinchu C., CC BY 4.0, via Wikimedia Commons — source