Bechtel, TerraPower’ın Wyoming’deki Natrium Reaktöründen Çekiliyor

Wyoming’in küçük kömür kasabası Kemmerer’da inşa edilen TerraPower’ın Natrium demonstrasyon reaktöründe ana yüklenici konumundaki mühendislik ve inşaat devi Bechtel, projeden çekiliyor. İki şirket, reaktörün bir sonraki inşaat aşamasına ilişkin ticari şartlarda anlaşmaya varamadı. Bechtel bu ay Virginia eyalet makamlarına, İşçilerin Uyarılması ve Yeniden Eğitilmesi Yasası (WARN) kapsamında yaptığı bildirimde, Reston’daki nükleer mühendislik merkezinde kasım ayından itibaren yaklaşık 200 pozisyonu kapatacağını duyurdu. Bill Gates’in kurucusu ve yönetim kurulu başkanı olduğu reaktör geliştiricisi TerraPower ise ayrılığa rağmen projenin takviminde herhangi bir sapma olmadığını savunuyor.

Ticari Şartlarda Uzlaşma Sağlanamadı

Bechtel ile TerraPower arasındaki anlaşmazlığın merkezinde, Natrium projesinin bir sonraki inşaat fazına ilişkin sözleşme koşulları yer alıyor. İki taraf da bu şartlar üzerinde uzlaşamadıklarını doğruladı. Bechtel, sahada halihazırda inşaatı süren sodyum test ve doldurma tesisini tamamladıktan sonra projeden tamamen ayrılacak. TerraPower ise reaktörün ana mühendislik-tedarik-inşaat (EPC) sözleşmesini yeniden ihaleye çıkaracağını duyurdu. Bir nükleer santral inşaatının ortasında ana yüklenicinin değişmesi sektörde alışılmış bir durum değil; bu da projeye ek bir takvim riski ekliyor ve yeni yüklenicinin devreye alınma süreci yakından izlenecek.

200 Kişilik İşten Çıkarma Bildirimi

Bechtel’in Reston, Virginia’daki nükleer mühendislik merkezinde kasım ayından itibaren yürürlüğe girecek işten çıkarmalar, şirketin Natrium projesindeki rolünün fiilen sona erdiğinin en somut göstergesi oldu. WARN bildirimi, yaklaşık 200 pozisyonun kapatılacağını ortaya koyuyor. Şirket yetkilileri ayrılığın gerekçesini kamuya açık şekilde ticari şartlardaki uzlaşmazlığa bağlarken, TerraPower tarafı da benzer bir çerçevede açıklama yaptı ve projenin devam ettiğini vurguladı. Bu ölçekte bir işten çıkarma, Bechtel’in nükleer mühendislik kapasitesinin bir bölümünü başka projelere kaydırma ya da küçültme kararı aldığına işaret ediyor.

Natrium Reaktörü Ne Vaat Ediyor?

Natrium, sıvı sodyum soğutmalı hızlı reaktör teknolojisini erimiş tuz depolama sistemiyle birleştiren yenilikçi bir tasarıma dayanıyor. Santral, 345 megavatlık taban yük üretimi sağlayacak; talebin zirve yaptığı dönemlerde ise depolanan ısı sayesinde çıkışını 500 megavata kadar artırabilecek. Proje, emekliye ayrılan bir kömür santralinin hemen yanına konumlandırıldı; böylece mevcut iletim hatları ve yerel iş gücü yeniden kullanılabilecek. Toplam proje maliyeti yaklaşık 4 milyar dolar olarak öngörülüyor ve bunun kabaca yarısı ABD Enerji Bakanlığı’nın İleri Reaktör Gösterim Programı kapsamında karşılanıyor. Bu finansman yapısı, Natrium’u ABD’de federal destekle ilerleyen en somut yeni nesil reaktör projelerinden biri haline getiriyor.

Takvim Gerçekten Korunabilecek mi?

TerraPower, Kemmerer Ünite 1’in inşaatının 2030’da tamamlanacağını ve santralin 2031’de ticari işletmeye alınacağını hâlâ öngördüklerini belirtiyor. Şirket, reaktörün kendisi için Nükleer Düzenleme Kurulu’ndan (NRC) tam lisans beklerken, ayrı bir inşaat izni kapsamında sahanın nükleer olmayan bölümlerinde erken çalışmalara zaten başlamış durumda. Bu, projenin lisanslama süreciyle eş zamanlı ilerleyebilmesini sağlayan bir strateji. Yine de ana EPC yüklenicisinin inşaatın ortasında değişmesi, yeni bir yüklenicinin sahaya adapte olması, tedarik zincirinin devralınması ve iş sürekliliğinin sağlanması gibi süreçlerin fiilen ne kadar sürede tamamlanacağı önümüzdeki aylarda netlik kazanacak. Sektör gözlemcileri, TerraPower’ın rebid sürecini ne kadar hızlı tamamlayacağının, 2030-2031 hedeflerinin gerçekçiliğini belirleyecek en kritik değişken olduğunu düşünüyor.

ABD’nin Yeni Nesil Reaktör Yarışında Ne Anlama Geliyor?

Natrium, ABD’de federal destekle ilerleyen ve inşaat aşamasına fiilen geçmiş sınırlı sayıdaki yeni nesil reaktör projesinden biri olduğu için, bu ayrılık sadece iki şirket arasındaki bir sözleşme anlaşmazlığından ibaret değil. ABD Enerji Bakanlığı, gelişmiş reaktör teknolojilerinin ticarileşmesini hızlandırmak amacıyla Natrium’a milyar dolarlık kaynak ayırmıştı; projenin bir ana yüklenici kaybı yaşaması, benzer destek programlarına tabi diğer gelişmiş reaktör girişimlerinin de tedarik zinciri ve yüklenici riskine ne kadar açık olduğunu gündeme getiriyor. Sektördeki yatırımcılar ve politika yapıcılar, TerraPower’ın yeni yüklenici seçim sürecini ve bu sürecin maliyet ile takvime etkisini yakından izleyecek.

Kaynaklar: WyoFile, “Lead contractor pulls out of Gates’ Natrium nuclear power plant project in Wyoming,” 23 Eylül 2026 (WARN bildirimi detayları, işten çıkarmalar, şirket açıklamaları); Construction Dive, “Bechtel splits with Bill Gates-backed nuclear project, files layoff notice,” Eylül 2026 (sözleşme anlaşmazlığı, EPC yeniden ihale planları); Power Engineering (proje maliyeti ve DOE finansman rakamları); NucNet, “TerraPower and Bechtel Part Ways on Natrium-1 Nuclear Project in Wyoming.”

Temsilî görsel. Fotoğraf: IAEA Imagebank, Public domain, via Wikimedia Commons — source