Indiana, Yeni AtkinsRéalis Mutabakatıyla 6 GW’a Kadar Kanada Yapımı Candu Reaktörünü Değerlendiriyor
AtkinsRéalis, Hoosier Energy Rural Electric Cooperative ve Indiana eyaleti, eyalet genelinde emekliye ayrılmış veya ayrılmak üzere olan santral sahalarında toplam 6 gigavata kadar kapasiteye denk gelen sekiz adede kadar Geliştirilmiş Candu 6 reaktörünün konuşlandırılmasını incelemek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı. World Nuclear News’in salı günü bildirdiğine göre anlaşma, günler önce aynı eyalette duyurulan ve American Electric Power, X-energy ile Amazon’un ortak olduğu daha küçük ölçekli 960 MW’lık küçük modüler reaktör projesinden ayrı ama onunla eş zamanlı yürüyor.
Mutabakat zaptı, bir inşaat taahhüdü değil, erken aşama bir tartışma çerçevesi: henüz bir saha seçilmedi, finansman sağlanmadı ve nihai yatırım kararı alınmadı. Candu reaktör tasarımını pazarlama konusunda münhasır lisansa sahip olan Montreal merkezli mühendislik grubu AtkinsRéalis, orijinal ekipman üreticisi konumunda; teknolojinin fikri mülkiyeti ise Kanada hükümetine ait olup Atomic Energy of Canada Ltd. tarafından elde tutuluyor. Orta ve güney Indiana’daki kırsal elektrik üyelerine hizmet veren kâr amacı gütmeyen bir iletim kooperatifi olan Hoosier Energy, erken aşama görüşmelere şebeke ve saha seçimi konusundaki uzmanlığını katacak; eyalet yönetimi de anlaşmaya imza koyan taraflardan biri. Indiana Valisi Mike Braun, anlaşmayı istihdam ve maliyet erişilebilirliği çerçevesinde değerlendirerek eyaletin iş gücü için “erişilebilir elektrik ve yüksek ücretli fırsatlar” güvence altına almak istediğini söyledi.
Neden Candu, neden şimdi
Geliştirilmiş Candu 6, doğal yani zenginleştirilmemiş uranyum yakıtı kullanan ve uzun duruşlar gerektirmeden çalışır haldeyken yakıt ikmali yapılabilen, 700 megavat sınıfının üzerinde kapasiteye sahip Kanada menşeli bir basınçlı ağır su reaktörü tasarımı. AtkinsRéalis, teknolojiyi ilk kez ABD pazarına taşımak için çalışıyor: şirket, haziran ayında lisanslama sürecini başlatmak üzere ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu’na (NRC) niyet bildirimi sunmuş, ağustos ayında tasarım hakkında ilk kamuya açık NRC toplantısını gerçekleştirmiş ve o tarihten bu yana kalite güvence programını kapsayan yedi planlı konu raporundan ilkini teslim etmiş durumda. Bu lisanslama süreci, büyük ölçüde veri merkezi ve yapay zekâ kaynaklı elektrik talebinin tetiklediği ABD elektrik şirketlerinin nükleer enerjiye yönelik artan ilgisiyle örtüşüyor ve Trump yönetiminin düzenleyicileri ticari reaktör lisanslama süreçlerini hızlandırmaya yönlendiren kararıyla da destekleniyor.
Hiç nükleer santrali olmayan bir eyalet, aniden rağbet görüyor
Indiana’nın şu anda işletimde olan hiçbir ticari nükleer santrali bulunmuyor; eyaletin üretim karması tarihsel olarak kömür ve doğal gaza dayanıyor. Mutabakat zaptı, yeşil alan yerine emekliye ayrılmış veya ayrılmak üzere olan santral sahalarının değerlendirildiği açık bir “gazdan nükleere” ya da kömürden nükleere inşa modeline işaret ediyor — AEP ve X-energy’nin günler önce kendi 960 MW’lık küçük modüler reaktör fizibilite çalışması için AEP’in emekliye ayrılmış Breed kömür santralinin bulunduğu Sullivan County sahasını seçerken kullandığı aynı kahverengi alan mantığı. Mevcut bir santral sahasının yeniden kullanılması, arazi haklarını, iletim bağlantılarını ve yerel iş gücü deneyimini koruyarak süreçleri kısaltabiliyor; bu da Indiana’nın aynı hafta içinde biri küçük modüler reaktörler, diğeri çok daha büyük bir ağır su reaktörü filosu için olmak üzere iki ayrı nükleer teklifle gündeme gelmesinin nedenlerinden biri.
Herhangi bir şey inşa edilmeden önce olması gerekenler
AtkinsRéalis Nükleer Bölümü Başkanı Joe St Julian, hedefin “enerji güvenliğini güçlendirmek, nitelikli istihdamı desteklemek ve topluluklara kalıcı faydalar sağlamak” olduğunu söyledi; Hoosier Energy Başkanı ve CEO’su Donna Walker ise kooperatifinin “erken aşama görüşmelerde uzmanlığımızı sunmaktan mutluluk duyduğunu” belirtti. Her iki açıklama da projenin inşaat kararından yıllar uzakta olduğu gerçeğiyle uyumlu: mutabakat zaptının kendisi, herhangi bir konuşlandırma takviminin saha seçimine, finansmana, satış anlaşmalarına, düzenleyici ve lisanslama onaylarına, çevresel incelemeye, iletim planlamasına ve daha fazla paydaş katılımına bağlı olduğunu belirtiyor — bunların tümü henüz netleşmemiş durumda. Karşılaştırma için, Geliştirilmiş Candu 6’nın en yakın işletme geçmişi, Bruce Power ve Pickering gibi santrallerdeki Candu ünitelerinin onlarca yıldır çalıştığı ve şu anda yeni inşa yerine milyarlarca dolarlık yenileme çalışmalarından geçtiği Kanada’nın Ontario eyaletinde bulunuyor.
Kaynaklar
- World Nuclear News, “Indiana considering 6 GW Candu nuclear project”, 20 Ekim 2026 (mutabakat zaptı şartları, ortak açıklamaları, NRC lisanslama takvimi, ilişkili Sullivan County projesi)
- TheDailyEnergy.com, “X-energy, AEP ve Amazon, Indiana’daki Eski Kömür Santralinde 960 MW’lık SMR Projesi İçin Anlaştı”, 19 Ekim 2026 (paralel Breed kömür sahası SMR projesine ilişkin arka plan)
Temsilî görsel. Fotoğraf: Nuclear Regulatory Commission, Public domain, via Wikimedia Commons — source
