Güney Kore, 8 ABD Nükleer Reaktörü İçin 120 Milyar Dolar Taahhüt Etti

Güney Kore, ABD’de inşa edilecek sekiz büyük nükleer reaktör için 120 milyar dolar taahhüt etti. Bu rakam, Seul’ün Washington ile yaptığı ticaret anlaşmasına bağlı 350 milyar dolarlık yatırım paketinin en büyük kalemi. 1 Ekim’de açıklanan ve aylar süren kapalı kapılar ardındaki görüşmelerin ürünü olan planda, altı adet Westinghouse AP1000 reaktörü iki adet Kore tasarımı APR1400 ile eşleştiriliyor. Bu, Güney Kore nükleer sektörünün tarihinde ilk kez Westinghouse’a karşı yurt dışında ihale yarışına girmek yerine, Amerikan topraklarında reaktör inşasına ortak olarak çağrılması anlamına geliyor.

Altı AP1000, iki APR1400 — ama henüz saha yok

Reaktörler, iki hükümetin “Project Power” adını verdiği girişim kapsamında yer alıyor; bu, daha geniş paketteki üç enerji yatırım ayağından biri. Diğer ikisi: Teksas’ın Encinal kasabasında kurulacak doğal gaz santrali (Project Star, 22,3 milyar dolar) ve Alaska LNG projesi (Project North, 50 milyar dolar). 1.110 MWe gücündeki AP1000 basınçlı su reaktörleri — şu an ABD’de Georgia’daki Vogtle santralinde ve Çin’de dört farklı sahada işletilen tip — üç federal arazide ikişerli gruplar halinde inşa edilecek. 1.400 MWe’lik iki APR1400 ise, Kore Hidro ve Nükleer Güç şirketinin (KHNP) daha önce BAE’nin Barakah santraline ve son olarak Çek Cumhuriyeti’ndeki Dukovany sahasına ihraç ettiği tip; bu reaktörler de federal arazilere kurulacak, ancak iki hükümet de henüz kesin yer adı vermedi. ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Ohio, Tennessee, Güney Carolina ve Kentucky’yi aday eyaletler olarak işaret etti ama hiçbirini teyit etmedi.

120 milyar doların 100 milyarı inşaata, 20 milyarı ise olağanüstü durum rezervine ayrıldı. Güney Kore, yıl sonuna kadar 10 milyar dolarlık bir ön ödeme yapmayı kabul etti; bu tutar, genellikle yıllar süren sipariş kuyruğu bulunan reaktör sınıfı dökümler ve türbin bileşenleri gibi uzun tedarik süreli kalemleri karşılamak için kullanılacak. Henüz bir inşaat başlangıç tarihi veya devreye alma hedefi belirlenmedi; her iki taraftaki yetkililer de bu rakamları imzalanmış bir inşaat sözleşmesi değil, bir çerçeve anlaşma olarak tanımlıyor — her reaktör için saha bazlı lisanslama, mühendislik ve tedarik anlaşmalarının ayrıca yapılması gerekecek.

Seul neden Westinghouse’tan hisse istiyor

Anlaşmanın en tartışmalı tarafı, ortaklık yapısı. KEPCO ve KHNP, şu anda %51 Kanadalı Cameco ve %49 Brookfield Asset Management’a ait olan Westinghouse Electric’te küçük bir hisse almak için görüşüyor; seçeneklerden biri %5-10 arasında bir “çekirdek yatırımcı” payı. Westinghouse ayrıca gizli bir halka arz başvurusu yaptı. Mantık basit: Westinghouse ile KHNP, APR1400 tasarımının Westinghouse’un kendi System 80 teknolojisinden ne kadarını devraldığı konusunda yıllarca hukuki anlaşmazlık yaşadı; bu dava ancak Ocak 2024’te sona erdi ve Seul’e göre bu anlaşmazlık, Kore’nin başka ülkelerdeki reaktör ihracat tekliflerini zora soktu. Kore’li yetkililere göre Westinghouse’ta bir koltuk, gelecekteki satışlar için bu sürtüşmeyi ortadan kaldıracak.

Kore medyasında görüşü alınan akademisyenler bu konuda daha temkinli. Dankook Üniversitesi’nden Moon Joo-hyun, bir hissenin “ihracat önündeki engelleri kaldırmak için gerekli” olduğunu söylerken, Kyung Hee Üniversitesi’nden Chung Bum-jin, hisse sahipliğinin fikri mülkiyet anlaşmazlığının çözülmüş kalacağını “garanti etmediğini” belirtti ve Toshiba’nın 2006’da Westinghouse’u 5,4 milyar dolara satın almasını — bu satın alma, Westinghouse’un 2017’deki iflasından önce gelmişti — uyarıcı bir örnek olarak gösterdi. Olası bir Kore hissesinin şartları henüz görüşme masasında.

Kore’nin ihracat makinesi en büyük müşterisine yöneliyor

KHNP için ABD topraklarında reaktör inşa etmek, alışılmış rolün tam tersi anlamına geliyor. Şirketin ticari iddiası uzun süredir Batılı elektrik şirketlerine kıyasla hız ve maliyet disiplinine dayanıyor — Barakah’taki dört APR1400 ünitesi yaklaşık on yılda tamamlandı, bu süre benzer Batılı projelerden çok daha kısa; Dukovany’deki yaklaşık 17 milyar dolarlık sözleşmede ise inşaat işinin %60’ı Çek firmalarına ayrıldı. ABD’de şimdiye kadar inşa edilen tek AP1000 örnekleri olan Vogtle 3 ve 4 ise bütçeyi 17 milyar dolardan fazla aştı ve yedi yıl geç tamamlandı — sektörün dış inşaat uzmanlığına ihtiyaç duyduğunu gösteren bir örnek olarak sık sık anılıyor.

Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanlığı, 1 Ekim’de yeni kurulan Nükleer İhracat Stratejisi Komitesi’nin ilk toplantısını yaptı; toplantıya hükümet yetkilileri, devlet nükleer şirketleri, finans kuruluşları ve sektör temsilcileri katıldı. Bakanlık, kendi ifadesiyle lisanslama, mühendislik ve inşaat sözleşmeleri için “adım adım ve sektöre özel uygulama planları” üzerinde çalışıyor. Bakanlık ayrıca KEPCO ve KHNP merkezli bir “Team Korea” yapısı kuruyor ve 27-29 Ekim’de Gyeongju’da düzenlenecek Nükleer İhracat ve Güvenlik konferansını, ABD’li sektör alıcılarıyla doğrudan görüşmek için kullanmayı planlıyor.

Daha büyük ve tartışmalı bir paketin parçası

Nükleer taahhüt, aynı 350 milyar dolarlık paketin bir diğer ayağı olan Alaska LNG kalemiyle birlikte geldi — ama o kalemden daha oturmuş durumda. Seul, Başkan Trump’ın dile getirdiği 50 milyar dolarlık rakamı kamuoyu önünde sorguladı ve ticari fizibilite incelemeleri tamamlanmadan herhangi bir yatırım kararının “henüz erken” olduğunu söyledi. Buna karşılık Kore’li yetkililer, Project Power için uygulama yapılarını hemen kurmaya başladı; bu da Seul’ün, sermaye koyacağı LNG altyapısına kıyasla, devlet şirketlerinin yüklenici konumunda olacağı nükleer inşaat işinde daha fazla fayda gördüğünü gösteriyor. Yine de her iki taraftaki yetkililerin de kabul ettiği gibi, Project Power hâlâ bir çerçeve: saha seçimi, lisanslama takvimi, Westinghouse’taki ortaklık sorusu ve geri kalan mühendislik sözleşmeleri henüz netleşmedi.

Bu açıklama, ABD’de nükleer alanda hareketliliğin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi: Holtec, yalnızca bir gün önce Palisades sahasındaki ikiz SMR-300 üniteleri için NRC’ye bir güvenlik raporu sunmuştu; Amazon ise aynı hafta Calvert Cliffs santralini büyütmek için Constellation ile 20 yıllık bir nükleer tedarik anlaşması imzaladı. Bu gelişmeler, Project Power’ın kendi inşaat sözleşmeleri henüz imzalanmamış olsa da, hem yeni inşaatın hem de yeni talebin eş zamanlı ilerlediğini gösteriyor.

Kaynaklar

• ANS Nuclear Newswire, “South Korea to invest in U.S. nuclear projects, including 8 large reactors,” 2 Ekim 2026 — yatırım dağılımı, reaktör sayıları ve saha bilgileri.
• NucNet, “South Korea Announces $120 Billion Plan For Eight Large-Scale Nuclear Power Plants In US,” 1 Ekim 2026 — reaktör dağılımı ve paket yapısı.
• SBS News (Kore), “South Korea Begins Push for U.S. Nuclear Market Entry,” 1 Ekim 2026 — Nükleer İhracat Stratejisi Komitesi, Team Korea, NES 2026 konferansı.
• Korea JoongAng Daily, “Westinghouse stake emerges as new but potentially risky option in Korea-U.S. nuclear cooperation talks,” 10 Eylül 2026 — Westinghouse ortaklık yapısı, akademik görüşler, fikri mülkiyet anlaşmazlığı geçmişi.

Temsilî görsel. Fotoğraf: IAEA Imagebank, Public domain, via Wikimedia Commons — source