ABD Enerji Bakanlığı 26 Eyalette 31 Şebeke Projesine 1,9 Milyar Dolar Ayırdı

ABD Enerji Bakanlığı, 24 Eylül 2026’da 26 eyalette 31 elektrik iletim hattı projesine toplam 5,25 milyar dolarlık yatırım yapılacağını duyurdu. Bu tutarın 1,9 milyar doları doğrudan federal bütçeden, geri kalan yaklaşık 3,35 milyar doları ise projeleri yürütecek elektrik dağıtım şirketlerinin eş finansmanından karşılanacak. Bakanlık, seçilen projelerin şebekeye 23 gigavattan fazla ek kapasite kazandıracağını, bunun da yaklaşık 16 milyon konutu besleyebilecek büyüklükte olduğunu belirtti.

Finansman, bakanlığın bu yıl başlattığı ve seçim sürecini bu hafta tamamladığı SPARK programı üzerinden sağlanıyor. Enerji Bakanı Chris Wright ve Elektrik İşleri Bakan Yardımcısı Catherine Jereza, seçilen projeleri Pennsylvania eyaletinin Allentown kentinde düzenlenen bir etkinlikte açıkladı; aynı gün Houston’da CenterPoint Energy’nin merkezinde de Teksas’a özel bir duyuru yapıldı.

SPARK Programı Ne Finanse Ediyor?

SPARK kapsamındaki kaynak yeni iletim hatları inşa etmek için değil, mevcut direklerdeki eski alüminyum veya çelik özlü kabloları, aynı güzergâhta çok daha fazla akım taşıyabilen modern kompozit özlü kablolarla değiştirmek için kullanılacak. Buna ek olarak, şebeke operatörlerinin mevcut hatlardan daha fazla güç geçirebilmesini sağlayan dinamik hat değerlendirme sensörleri ve gerçek zamanlı hava durumu izleme sistemleri gibi “şebeke geliştirme teknolojileri” de finanse edilecek.

Bakanlığa göre 31 proje kapsamında 1.500 milden (yaklaşık 2.400 km) fazla iletim hattı yeniden kablolanacak veya yenilenecek, şebeke geliştirme teknolojileri ise yaklaşık 21.000 mil (33.800 km) uzunluğundaki mevcut altyapıya yayılacak.

Hangi Şirketler Finansman Alıyor?

Sektör yayını Utility Dive, bakanlığın seçim listesine dayanarak Alabama Power, Duke Energy Carolinas, Eversource Energy, Kit Carson Electric Cooperative ve PPL Electric gibi şirketlerin yanı sıra Colorado ve Oklahoma eyalet enerji ofislerinin de finansman aldığını bildirdi. Bakanlığın kendi açıklamasında proje bazında dolar tutarları yer almadı; The Daily Energy, her bir projeye ayrılan kesin tutarları yayın tarihi itibarıyla bağımsız olarak doğrulayamadı.

Bakanlığın açıklamasına göre Jereza, “Seçilen SPARK projeleri, kritik altyapıyı modernize ederek ve mevcut hatların kapasitesini en üst düzeye çıkararak gelişmiş iletim teknolojilerini devreye sokuyor” dedi. Wright ise yatırımın “elimizdeki altyapıdan daha fazlasını almamızı” sağlayacağını ve “uygun fiyatlı, güvenilir ve güvenli enerji” sunacağını söyledi.

Neden Yeni Hat Değil, Yeniden Kablolama?

ABD’de yeni bir yüksek gerilim hattının izin süreçleri, güzergâh anlaşmazlıkları ve şebeke bağlantı incelemeleri dahil edildiğinde genellikle yedi ila on beş yıl sürebiliyor. Yeniden kablolama ise zaten izinli direkler ve güzergâhlar üzerinden ilerlediği için bu sürecin büyük kısmını atlıyor. Bakanlık da SPARK’ı, on yılı bulabilecek yeni hat inşasına kıyasla kapasiteyi “rekor sürede” artırmanın bir yolu olarak sunuyor.

Bu aciliyetin arkasındaki temel etken veri merkezleri. ABD’deki şebeke operatörleri, yapay zeka ve bulut bilişim tesislerinden kaynaklanan hızlı talep artışını, birçok bölgede kapasite marjlarının daralmasının başlıca nedeni olarak gösteriyor.

Finansman Kaynağı

SPARK programının 1,9 milyar dolarlık federal payı, 2021 tarihli ve bakanlığın şebeke dayanıklılığı ve yenilik finansmanı yetkisini oluşturan Bipartisan Infrastructure Law (İki Partili Altyapı Yasası) kaynaklıdır. Bakanlık, finansman alan projelerin yaklaşık 100 milyon Amerikalıya fayda sağlayacağını belirtti; bu rakam doğrudan yeni kapasiteden yararlanacak hane sayısından çok, finansman alan şirketlerin hizmet bölgelerindeki nüfusa dayanıyor.

Sırada Ne Var?

Bakanlık henüz proje bazında tamamlanma takvimi yayımlamadı. Finansman alan şirketler şimdi bakanlıkla görüşme sürecine girecek; bu, DOE’nin hibe programlarında nihai sözleşme ve inşaat başlangıç tarihlerinden önce standart bir adım. SPARK programı bu yıl açıldığında başvuru takviminde seçimlerin ağustos ayında açıklanması öngörülmüştü; bu haftaki duyuru, bakanlığın kendi iç takvimine göre yaklaşık bir ay gecikmeyle bu süreci sonuçlandırmış oldu.

Kaynaklar

• ABD Enerji Bakanlığı, “Energy Department Announces Speed to Power Investments Across 26 States to Lower Electricity Costs and Improve Grid Reliability,” 24 Eylül 2026 (energy.gov) — federal/eş finansman tutarları, proje ve eyalet sayıları, GW rakamı, resmi açıklamalar.
• Utility Dive, “Advanced transmission projects get $1.9B in DOE funding,” 24 Eylül 2026 — finansman alan şirket isimleri, mil rakamları.
• Click2Houston, “Federal grid funding coming to Texas as DOE, CenterPoint Energy hold joint Houston announcement,” 24 Eylül 2026 — Teksas’a özel duyuru bağlamı.

Temsilî görsel. Fotoğraf: Frans Berkelaar, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons — source