Tayvan, Alaska LNG Projesine 4,4 Milyar Dolar Taahhüt Etti; Trump Çok Daha Büyük Bir Anlaşmadan Söz Ediyor
Tayvan Ekonomi Bakanlığı Çarşamba günü, adanın faaliyete geçtiğinde uzun süredir gecikmiş olan Alaska LNG projesinden yılda yaklaşık 6 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satın alacağını ve projeye en fazla 4,4 milyar dolar yatırım yapabileceğini doğruladı. Bu taahhüt, Başkan Donald Trump’ın bir gün önce Alaska’da düzenlenen bir mitingde anlattığı rakamların oldukça altında kaldı. Trump, Salı günü Tayvan’ın projenin gazının "%30’unu almayı kabul ettiğini" ve bunun 20 yıl süreceğini söylemiş, anlaşmayı "yapılmış en büyük anlaşmalardan biri" olarak tanımlayarak alım bedelinin 80 milyar dolara ulaşabileceğini öne sürmüştü.
Taipei’nin gerçekte doğruladığı rakamlar
Bakanlığın açıklaması, Trump’ın çizdiği tablodan çok daha dar kapsamlı ve koşullu çıktı. Açıklamada, devlet şirketi CPC Corporation’ın Mart 2025’te proje için bir niyet mektubu imzaladığı ve o tarihten bu yana bir yılı aşan görüşme ve teknik değerlendirme sürecinde "önemli ilerleme" kaydedildiği belirtildi. Bakanlığın doğruladığı tek rakamlar, yıllık 6 milyon tonluk hacim ve 4,4 milyar dolarlık yatırım tavanıydı. Açıklamada sözleşme süresine dair bir bilgi verilmedi, Trump’ın öne sürdüğü %30’luk pay teyit edilmedi ve projenin yatırım yapısı, ortaklık oranları ile diğer ticari şartların "sonraki müzakereler ve sözleşme süreçleri yoluyla belirleneceği" vurgulandı. Bakanlık, planı Tayvan’ın gaz tedarikini çeşitlendirme, ithalatta esneklik kazanma ve Washington ile enerji iş birliğini derinleştirme yolu olarak tanımladı — imzalanmış bir alım garantisi anlaşmasından bahsetmekten kaçınan bir dil kullanıldı.
Duyuru ile sözleşme arasında alışıldık bir fark
Trump’ın rakamları ile Tayvan’ınkiler arasındaki uçurum, Alaska LNG projesi için yeni bir durum değil. Eylül ayı sonunda Trump, Güney Kore’nin aynı 807 millik boru hattına 54 milyar dolar yatıracağını açıklamış, ancak Seul’den üst düzey bir yetkili bu taahhüdün kesinleşmediğini ve kararın "iç hukuk süreçleri ile ticari fizibilite ilkesine" bağlı olarak verileceğini söylemişti. Tayvan’ın açıklaması da benzer bir seyir izledi: büyük ve yuvarlak rakamlarla yapılan bir başkanlık duyurusunu, bir gün içinde gerçek taahhüdü daha dar bir hacme ve yatırım tavanına bağlayan bir hükümet açıklaması takip etti — dolar bazlı bağlayıcı bir sözleşme değil. Her iki durumda da söz konusu olan proje, Prudhoe Bay’deki gaz işleme tesisi, boru hattının kendisi ve Nikiski’deki sıvılaştırma ve ihracat terminalinden oluşan üç parçalı Alaska LNG planı. Alaska Gasline Development Corporation (AGDC) ve projenin lider geliştiricisi Glenfarne Group, bu üç parçayı on yıla yakın süredir nihai yatırım kararına taşımaya çalışıyor. ABD Enerji Bakanlığı, Nikiski terminaline yılda 20 milyon ton LNG’yi 30 yıl boyunca ihraç etme izni için koşullu onay vermiş durumda — bu da şimdilik Tayvan’ın ya da Güney Kore’nin konuştuğu hacimlerin oldukça üzerinde bir tavan.
En erken 2032 başlangıç tarihi
Tayvan’ın kendi açıklamasına göre bile, bu alım henüz uzak bir ihtimal. Bakanlık, proje planlandığı gibi ilerlerse Tayvan’ın gaz ihtiyacına "en erken" 2032’de destek sağlamaya başlayabileceğini belirtti — bu da bu haftaki duyurunun merkezinde olan hacimlerin Tayvan terminallerine ulaşması için, işleme tesisi, boru hattı ve ihracat terminalinin bu süre zarfında nihai yatırım kararı, finansman ve inşaatı tamamlaması koşuluyla, yaklaşık altı yıl beklenmesi gerektiği anlamına geliyor. Tayvan, doğal gaz ithalatının büyük bölümünü LNG olarak karşılıyor ve yaz-kış talep dalgalanmalarına kıyasla sınırlı bir yerli depolama kapasitesine sahip; bu kırılganlık, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin küresel gaz akışlarını sarstığı 2022’den bu yana Taipei’yi tedarikçi çeşitlendirmesine yöneltti. CPC Corporation halihazırda Katar ve ABD gibi tedarikçilerle uzun vadeli sözleşmelere sahip; Alaska ise Tayvan’ın mevcut LNG kargolarının büyük kısmının geçmek zorunda olduğu Malakka Boğazı ve Güney Çin Denizi gibi dar geçitlerden bağımsız, coğrafi olarak farklı bir güzergah eklemiş olacak.
Taipei-Washington ilişkilerinde hassas bir dönem
Duyuru, ada için siyasi açıdan hassas bir döneme denk geldi. Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık bir ABD silah paketi, Trump’ın Mayıs ayında Çin lideri Şi Cinping ile yaptığı zirveden bu yana askıda; Trump, Tayvan’a silah satışını Pekin ile olan ilişkilerinde "çok iyi bir pazarlık kozu" olarak tanımlamıştı — bu söylem, Washington’ın Aralık ayında ayrıca 11 milyar dolarlık daha küçük bir silah paketini onaylamasına karşın, Taipei’deki bazı milletvekillerini tedirgin etti. Bazı Tayvanlı yasa koyucular, özellikle Alaska yatırımı konusunda temkinli olunması çağrısında bulundu; bunun nedeni olarak projenin on yıla yaklaşan gecikme geçmişini ve henüz nihai yatırım kararına ulaşmamış bir boru hattına sermaye bağlamanın riskini gösterdiler. CPC Corporation, müzakere ettiği ticari şartları detaylandıran kendi açıklamasını yayımlamadı ve bakanlık bu müzakerelerin ne zaman sonuçlanabileceğine dair bir tarih vermedi.
Sırada ne var
Tayvan’ın ya da Güney Kore’nin taahhütlerinin bağlayıcı hale gelmesi için AGDC ve Glenfarne’nin, hükümet niyet beyanları değil imzalanmış alım garantisi sözleşmeleriyle desteklenen bir nihai yatırım kararına ulaşması gerekiyor. Danışmanlık şirketi Worley’nin AGDC için sürdürdüğü ön mühendislik ve tasarım çalışmaları 2026 boyunca devam etti, ancak henüz bu kararı doğurmadı. Bu karar alınana kadar, Tayvan’ın 4,4 milyar dolarlık tavanı ile Güney Kore’nin 54 milyar dolarlık taahhüdü, harcama taahhüdünden çok müzakereyi sürdürme taahhüdü olarak kalıyor.
Kaynaklar
- Associated Press / NBC News, "Taiwan says it plans to buy liquefied natural gas from Alaska pipeline project," 14 Ekim 2026 — Ekonomi Bakanlığı açıklaması, 6 milyon ton ve 4,4 milyar dolar rakamları, Mart 2025 CPC Corporation niyet mektubu ve Trump’ın miting açıklamaları için.
- Seoul Economic Daily, "Taiwan Confirms Plan to Buy 6 Million Tons of Alaska LNG a Year," 14 Ekim 2026 — bakanlık rakamlarının teyidi ve 2032 en erken başlangıç tarihi için.
- TheDailyEnergy, "Trump, Alaska LNG Boru Hattına Güney Kore’den 54 Milyar Dolar Geleceğini Açıkladı; Seul ‘Henüz Karar Yok’ Dedi," 30 Eylül 2026 — paralel Güney Kore taahhüdü, Alaska LNG proje yapısı ve ABD Enerji Bakanlığı’nın koşullu ihracat iznine ilişkin arka plan için.
Temsilî görsel. Fotoğraf: roy.luck, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons — source