Bruce Power’da 4. Ünite Yenilemesi Zamanın Önünde: Kalandriya Tüpü Montajı Tamamlandı
Bruce Power, Ontario’daki Bruce Nükleer Santrali’nde 4. ünitenin reaktör çekirdeğine 480 kalandriya tüpünün (calandria tube) tamamının monte edildiğini açıkladı. Şirket, bu adımın 3. ünitedeki aynı işlemden 25 gün daha hızlı tamamlandığını bildirdi. World Nuclear News’in 15 Ekim tarihli haberine göre bu gelişme, 822 MW gücündeki CANDU tipi reaktörün büyük bileşen değişimi (Major Component Replacement, MCR) kapsamındaki yenilenmesini bir sonraki aşamaya, yani yakıt kanallarının montajına taşıyor.
Kalandriya tüpleri, her CANDU yakıt kanalının dış kısmını oluşturan zirkonyum alaşımlı (Zircaloy) parçalardır ve yakıtı barındıran basınç tüplerini çevreler. Bruce Power, Shoreline Power Group, ATS Automation ve Calian Engineering ile birlikte geliştirdiği altı eksenli robotik bir sistemle her tüpe bir kalandriya tüpü eklentisi yerleştirdi ve sızdırmaz bir bağlantı oluşturmak için bu eklentiyi hassas bir çapta sıktı; işlem reaktörün her iki yüzünden eş zamanlı yürütüldü. Şirket, bu robotik sistemin ilk kez kullanıldığı 3. ünitede edinilen tecrübenin 4. ünitede süreyi kısalttığını belirtti.
Altı üniteyi kapsayan yenileme programının bir parçası
4. ünite, Bruce santralindeki sekiz CANDU reaktöründen MCR sürecinden geçen üçüncü ünite. Bruce Power, bu yenilemenin her reaktörün ömrünü 30-35 yıl uzattığını söylüyor. 1. ve 2. üniteler daha önce yenilenmişti; 6. ünitenin MCR süreci 2024’te tamamlandı; 3. ünite ise Ontario’nun bağımsız elektrik sistem işletmecisi IESO’ya taahhüt edilen takvimden yedi ay önce, 12 Haziran 2026’da ticari işletmeye alındı. 4. ünite kendi MCR kesintisi için Şubat 2025’te devre dışı bırakılmıştı. 5., 7. ve 8. üniteler sırada; 5. ünitenin kesintisi Kasım 2026’da başlayacak. Bruce Power’ın “Yaşam Uzatma Programı” altı üniteyi de 2033’e kadar tamamlamayı hedefliyor.
Kanada’nın en büyük altyapı projelerinden biri olan program, altı ünite için toplam yaklaşık 13 milyar Kanada doları (yaklaşık 9 milyar ABD doları) maliyet taşıyor. TC Energy, OMERS ve santral çalışanlarının sendikalarını da içeren Bruce Power konsorsiyumu, 3. ünitenin MCR maliyetinin 6. üniteye kıyasla yüzde 15 daha düşük kaldığını ve 1,1 milyar Kanada doları hissedar sermaye katkısı gerektirdiğini açıkladı; şirket bu sayede IESO aracılığıyla Ontario’daki elektrik tüketicilerine yaklaşık 150 milyon Kanada doları geri döneceğini öngörüyor.
Yeni bir teknikte ikinci denemede kazanılan hız
Reaktör yüzeyinde robotik ekipman kullanımı, Bruce programı için ilk kez 3. ünitede denenmişti; 4. ünitedeki 25 günlük hızlanma, bu öğrenme eğrisinin meyvelerini verdiğine dair şirketin kamuoyuyla paylaştığı en açık kanıt. Benzer bir eğilim projenin daha önceki bir adımında da görülmüştü: Bruce Power’ın ortağı TC Energy, 2026 yılı ikinci çeyrek raporunda, konsorsiyumun kalandriya tüpü sökümünde de bir “CANDU yenileme rekoru” kırdığını ve bu aşamayı takvimden 11 gün önce tamamladığını bildirmişti. Aynı raporda santralin o çeyrekte yüzde 98,5 kullanılabilirlik oranına ulaştığı ve zorunlu bir kesinti yaşanmadığı belirtiliyor.
Ontario şebekesi için neden önemli
Ontario’nun nükleer santral filosu Bruce Power ile Ontario Power Generation (OPG) arasında paylaşılıyor ve eyaletin elektriğinin kabaca yarısını karşılıyor. OPG de kendi tarafında, Pickering santralinin yenilenmesine başlamak için Aecon ile 3 milyar Kanada dolarlık bir sözleşme imzalayarak benzer bir süreci yürütüyor; bu da mevcut reaktörleri sıfırdan yeni kapasite kurmak yerine onlarca yıl daha çalışır tutmaya yönelik eyalet çapındaki politikanın bir parçası. Ontario Enerji ve Madenler Bakanı Stephen Lecce, 4. ünitedeki ilerlemeyle ilgili “Ontario’nun nükleer sektörü bir kez daha dünya liderliğini gösteriyor” dedi ve eyalette elektrik talebinin 2050’ye kadar yüzde 90’a kadar artabileceği ile yeni nükleer inşaatlara bağlı tahmini 150 bin iş imkânına dikkat çekti.
Bu gelişme, Slovakya’nın yeni inşa edilen Mochovce 4 reaktörünü şebekeye bağladığı haftaya denk geldi; bu da nükleer sektörde hem yeni inşaatların hem de on yıllara yayılan yenileme programlarının aynı anda ilerlediğini gösteriyor.
4. ünitenin MCR süreci henüz bitmedi. Reaktörün tekrar devreye girebilmesi için 480 yakıt kanalı, 960 besleme borusu ve sekiz buhar jeneratörünün montajının da tamamlanması gerekiyor. Bruce Power, Yaşam Uzatma Programı’nın genel 2033 tamamlanma hedefi dışında 4. ünitenin devreye girişi için somut bir tarih vermedi.
Kaynaklar
- World Nuclear News, “Milestone for Bruce 4 refurbishment,” 15 Ekim 2026 — kalandriya tüpü montaj verileri, takvim, robotik ekipman detayları, bakan açıklaması.
- TC Energy, 2026 İkinci Çeyrek Raporu (SEC Form 6-K), 30 Temmuz 2026 — kalandriya tüpü sökümü rekoru, kullanılabilirlik verileri, 3. ünite maliyet ve tüketici geri ödeme rakamları.
- The Daily Energy, “OPG ve Aecon, Pickering Nükleer Yenilemesi İçin 3 Milyar Kanada Dolarlık Sözleşme İmzaladı” — Ontario yenileme bağlamı.
Temsilî görsel. Fotoğraf: Christian David, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons — source
